IGTE: Warunki powodzenia planowanych zmian w systemie emerytalnym
wtorek, 29 listopada 2016 10:06

Korzystanie z wzorców innych krajów nie wystarczy dla powodzenia zmian w polskim systemie emerytalnym. Konieczne jest wzmocnienie zaufania do systemu, lepsze zachęty do oszczędzania, przejrzysty, tani i łatwo dostępny produkt emerytalny oraz nowe możliwości inwestycyjne – takie wnioski płyną z przygotowanego przez Izbę Gospodarczą Towarzystw Emerytalnych „Przeglądu systemu emerytalnego IGTE 2016” zawierającego analizę funkcjonowania polskiego systemu emerytalnego ze szczególnym uwzględnieniem jego kapitałowej części oraz rekomendacje zmian.

– Kierunek, w którym zmierza system polski, tj. połączenia drugiego i trzeciego filaru, obrany został przez szereg państw rozwiniętych na czele z Holandią, Wielką Brytanią i Nową Zelandią. Samo czerpanie wzorców z innych krajów nie wystarczy jednak dla powodzenia planowanych przez Ministerstwo Rozwoju zmian. Konieczne jest skorzystanie z analizy doświadczeń polskiego systemu emerytalnego, które szczególnie w jego części kapitałowej omawia nasz raport – tłumaczy Małgorzata Rusewicz, prezes IGTE.

Izba zwraca uwagę, że wskutek m.in. toczących się w latach 2010-2013 dyskusji dwie trzecie Polaków mających na ten temat sprecyzowany pogląd nie ocenia pozytywnie ani ZUS, ani OFE. Zdaniem organizacji, przy tak niskim poziomie akceptacji tych instytucji trudno liczyć, by składka emerytalna była powszechnie traktowana jako długoterminowa inwestycja w przyszłą wysokość świadczeń. IGTE uważa, że wzmocnienie zaufania dla systemu emerytalnego jako całości powinno być priorytetem dla wszystkich dalszych prób zmian.

Większość szacunków wskazuje, że odejście od kapitałowości w obowiązkowym systemie emerytalnym skutkować będzie obniżeniem przyszłych emerytur. W sytuacji braku politycznej możliwości powrotu do sytuacji sprzed 2011 roku należy podjąć działania, by ubytek ten został z nawiązką skompensowany dzięki upowszechnieniu dobrowolnych oszczędności.

Wyniki kilku różnych badań ankietowych wskazują, że pod względem zainteresowania trzecim filarem pracujących można podzielić na pięć grup. Około 5% stanowią aktywni użytkownicy wspieranych przez państwo instrumentów (IKE, IKZE i PPE). Dalsze 15% oszczędza na emeryturę, ale w inny sposób. Kolejne 35-40% byłoby w stanie zwiększyć stopę oszczędności, choć z różnych względów tego nie czyni. Następne 10-15% gotowe byłoby więcej oszczędzać, ale tylko przy silnym wsparciu ze strony państwa. Ostatnia grupa, licząca od 25% do 30% zatrudnionych, zdecydowanie nie jest zainteresowana długoterminowym oszczędzaniem.

Nie zaniedbując działań edukacyjnych skierowanych w przyszłość, trzeba przyjąć do wiadomości dzisiejsze nastawienie polskiego społeczeństwa względem oszczędzania na emeryturę i uwzględnić je przy projektowaniu rozwiązań dobrowolnych, które aspirują do powszechności. Konstruktywna propozycja programu zachęcającego do oszczędzania powinna opierać się ponadto na pozytywnych doświadczeniach międzynarodowych, wyciągając również negatywne wnioski z doświadczeń polskich. Analiza przyczyn niskiego zainteresowania dotychczasowymi produktami wskazuje, że elementem nowego programu powinien być nie tylko lepszy system zachęt, ale także przejrzysty, tani i łatwo dostępny produkt emerytalny – wyjaśnia Małgorzata Rusewicz.

IGTE jest zdania, że pod względem jakości oferowanego produktu emerytalnego OFE mogą stanowić ważne źródło inspiracji. W porównaniach OFE z funduszami zagranicznymi pod względem opłaty za zarządzanie netto (0,38%) przegrywają tylko z brytyjskim funduszem non-profit NEST. Izba zaznacza, że wspomniany fundusz operuje aktywami pochodzącymi przede wszystkim z krajów rozwiniętych, zaś OFE z rozwijających się, do których wciąż należy Polska. Zarządzanie akcjami i obligacjami z rynków rozwijających się jest zaś droższe. W porównaniu z lokalnymi odpowiednikami OFE wypadają jeszcze lepiej – ich wskaźnik kosztów całkowitych (0,55%) jest niemal trzy razy niższy od 25% najtańszych krajowych funduszy akcyjnych.

Uzyskiwanie wyższych stóp zwrotu z inwestycji emerytalnych byłoby możliwe dzięki poszerzeniu możliwości inwestycyjnych. Wysoki udział akcji spółek publicznych w portfelach obecnych OFE (w lipcu 2016 stanowiły one 82%), a przyszłych OFIAP, jest dziedzictwem ustawy z 2013 roku. Organizacja stoi na stanowisku, że należy zmienić tę sytuację, aktywa emerytalne powinno się móc inwestować  w infrastrukturę, fundusze private equity, nieruchomości oraz New Connect. Z kolei wykorzystanie instrumentów pochodnych i krótkiej sprzedaży mogłyby obniżyć ryzyko inwestycyjne.

Zaproponowane przez MR zmiany w systemie emerytalnym wydają się zmierzać w dobrym kierunku. By cele reformy, w szczególności utrzymująca się wysoka partycypacja, zostały z dużym prawdopodobieństwem zrealizowane, niezbędne jest jednak spełnienie postulatów wynikających z naszej ekspertyzy – podsumowuje prezes IGTE.

Zdaniem Izby konieczne jest także wyraźne prawne zagwarantowanie zmiany charakteru środków zgromadzonych w OFE z publicznych na prywatne. Organizacja stoi na stanowisku, że jedynie ustawowa gwarancja zmiany charakteru środków publicznych na prywatne może uwiarygodnić planowaną reformę i wzmocnić zaufanie do systemu emerytalnego. Z tego samego powodu potrzebne jest wskazanie merytorycznej podstawy przekazania określonej części środków z OFE do FRD. Nowo utworzony quasi-obowiązkowy drugi filar powinien powstać od początku z udziałem podmiotów prywatnych, co wg IGTE zapewni jego efektywność. Izba podkreśla, że od samego początku uruchomienia nowego systemu konieczne jest również określenie systemu wypłat. Uczestnicy muszą mieć bowiem jasność, czego mogą docelowo spodziewać się po systemie, do którego się zapisują.  
(AM, źródło: IGTE)

 

Pocztowe TUW: Stanisław Sokołowski nowym wiceprezesem

Z dniem 29 marca Stanisław Sokołowski został powołany na wiceprezesa zarządu Pocztowego Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych. Na tym stanowisku...


czytaj dalej

MetLife: Mirosław Kisyk za Łukasza Kalinowskiego na stanowisku prezesa

27 marca MetLife TUnŻiR poinformował, że Łukasz Kalinowski złożył rezygnację z pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki i jednocześnie zakończył...


czytaj dalej

Najczęściej czytane

IFRS 17: Program do raportowania w nowym standardzie

Moody’s Analytics wypuścił program RiskIntegrityTM IFRS 17, rozwiązanie gotowe do działania w chmurze, mające pomóc ubezpieczycielom...


czytaj dalej

Insurtech: Włoska telematyka poza rosyjskim wpływem

Włoska Octo Telematics ogłosiła, że jej prezes i dyrektor generalny podpisali umowę zakupu 20% akcji Octo od rosyjskiej firmy Renova Holdings....


czytaj dalej

Rynek ubezpieczeń: Pod znakiem nowych regulacji

Gdy w marcu Sąd Najwyższy podjął uchwały dopuszczające możliwość przyznania zadośćuczynienia bliskim osoby ciężko poszkodowanej w wypadku, stało...


czytaj dalej

Nowa polisa PZU Ja Plus dostępna w moje.pzu.pl

PZU rozszerzył ofertę ubezpieczeń dostępnych on-line o polisy na życie. Nowy produkt PZU Ja Plus jest dostępny na portalu moje.pzu.pl obok...


czytaj dalej

 

Adres redakcji

ul. Bracka 3 lok. 4
00-501 Warszawa
tel. (22) 628 26 31

email redakcja@gu.com.pl

Gazeta

Prenumerata
E-wydanie

Firma

Redakcja
Reklama

Ogłoszenia

Podcast

Kursy on-line
Zamów newsletter
Facebook