Reklama

SN: Zadośćuczynienie tylko dla najbliższych ofiar w stanie wegetatywnym
środa, 13 czerwca 2018 08:58

Sąd może przyznać zadośćuczynienie dla bliskich osoby poszkodowanej, która na skutek czynu niedozwolonego doznała poważnego uszczerbku na zdrowiu tylko wówczas, gdy występujący z roszczeniem wykażą szczególny charakter związku emocjonalnego pomiędzy nimi a poszkodowanym, zaś naruszenie więzi rodzinnej wiąże się z dotkliwą, niekończącą się krzywdą i jest porównywalne z krzywdą związaną z definitywną utratą osoby najbliższej – orzekł Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do uchwały podjętej w marcu tego roku.

Rozstrzygnięcie SN III CZP 60/17 zostało podjęte przez rozszerzony, siedmioosobowy skład SN w odpowiedzi na zagadnienie prawne zadane przez skład trzyosobowy. Ten ostatni postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017 r. (sygn. akt I CSK 472/16) zadał następujące pytanie prawne „Czy roszczenie o zadośćuczynienie na podstawie art. 448 w związku z art. 24 § 1 k.c. przysługuje osobom bliskim poszkodowanego także wtedy, gdy na skutek czynu niedozwolonego poszkodowany doznał poważnego uszczerbku na zdrowiu?”. W uchwale z 27 marca (III CZP 60/17) rozszerzony skład udzielił twierdzącej odpowiedzi.

W opublikowanym 11 czerwca uzasadnieniu do uchwały Sąd zwrócił uwagę, że dobro osobiste najczęściej jest opisywane jako szczególna emocjonalna więź między osobami najbliższymi. „Mając na względzie, że dobra osobiste wynikają z wartości ściśle związanych z człowiekiem i jego indywidualnością, trzeba uznać, iż nierozerwalnie połączone z naturą człowieka i wspólne wszystkim ludziom jest pozostawanie w więzi z osobami najbliższymi. Przyrodzoną cechą człowieka jest potrzeba pozostawania w więzi z drugim człowiekiem, przejawiająca się w poczuciu bliskości i przywiązania do osoby najbliższej. Uznanie więzi bliskości za dobro osobiste pozostaje też w zgodzie z pojmowaniem dóbr osobistych jako indywidualnych wartości świata uczuć” – napisano w uzasadnieniu.

Sędziowie zwrócili też uwagę, że ochrona wartości związanych z rodziną przez skorzystanie z instytucji dóbr osobistych, w czym ważną rolę odgrywa orzecznictwo sądowe, mające istotną zasługę w przekonaniu o potrzebie ochrony wartości niemajątkowych i możliwości przyznawania zadośćuczynienia pieniężnego za ich naruszenie, sprawia, iż argument o niemożności wynagrodzenia takiej krzywdy w pieniądzu jest „nie do obrony”. I nie wyłącza tego fakt, iż przepisy prawa rodzinnego uwzględniają osobiste stosunki rodzinne, zapewniając im ochronę przy użyciu właściwych im środków prawnych.

Sąd Najwyższy przypomniał także, iż wielokrotnie i stanowczo podkreślał konieczność wyznaczenia rozsądnych granic odpowiedzialności w kwestii możliwości przyznania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w przypadku śmierci osoby bliskiej oraz w razie doznania przez osobę bliską ciężkiego uszkodzenia ciała. Zdaniem SN, granice te wyznaczają dwa czynniki. Pierwszym z nich jest naruszenie dobra osobistego w postaci więzi bliskości tylko w razie istnienia szczególnie silnego stosunku emocjonalnego i psychicznego o charakterze rzeczywistym i trwałym, czyli szczególnego charakteru związku emocjonalnego między najbliższymi. Drugim warunkiem jest zaistnienie wyjątkowych okoliczności, skutkujących faktyczną niemożnością nawiązania i utrzymywania kontaktu właściwego dla danego rodzaju stosunków – w szczególności więzi łączącej dzieci i rodziców – z powodu ciężkiego i głębokiego stanu upośledzenia funkcji życiowych.

- Cieszymy się z takiego uzasadnienia, bo odpowiada ono w pełni naszemu postrzeganiu tego arcyważnego w ostatnim czasie dla odpowiedzialności odszkodowawczej zagadnienia. Kluczowe są wytyczne SN, iż naruszenie dobra osobistego w postaci więzi bliskości następuje tylko w razie istnienia szczególnie silnego stosunku emocjonalnego i psychicznego o charakterze rzeczywistym i trwałym. Szczególnie istotna dla oceny znaczenia tej uchwały ma druga przesłanka wskazana przez Sąd – komentuje dla „Gazety Ubezpieczeniowej” Aleksander Daszewski, radca prawny w biurze Rzecznika Finansowego.

- Ta uchwała określa ważną zasadę odpowiedzialności ubezpieczycieli, dzięki czemu powinna zwiększyć się liczba sporów rozwiązywanych polubownie, a nie rozstrzyganych przez sąd – mówi „GU” Paweł Zagaj, zastępca Rzecznika Finansowego, nadzorujący Wydział Pozasądowego Rozwiązywania Sporów.

- Najistotniejsze jest precyzyjne określenie przez Sąd Najwyższy, że sytuacje, w których można występować o tego typu roszczenie, są wyjątkowe. Jest to jasny sygnał dla sądów powszechnych, że chodzi o szczególnie silny stosunek emocjonalny i psychiczny o charakterze rzeczywistym i trwałym. Nie chodzi więc o abstrakcyjnie ujętą więź. Podkreślone zostało także, że chodzi o sytuacje, w których poszkodowany w wypadku doznał ciężkiego i głębokiego stanu upośledzenia funkcji życiowych. Roszczenia powinny więc dotyczyć wyłącznie najcięższych i nieodwracalnych uszczerbków na zdrowiu – skomentował dla „Gazety” Jan Grzegorz Prądzyński, prezes zarządu Polskiej Izby Ubezpieczeń.

Cały artykuł ukaże się w „Gazecie Ubezpieczeniowej” nr 26 z datą wydawniczą 25 czerwca.
Artur Makowiecki
news@gu.com.pl

 

Allianz: Grzegorz Krawiec w zarządzie, Krzysztof Szypuła odchodzi

W dniu 31 sierpnia br. planowana jest zmiana w zarządzie spółek ubezpieczeniowych TUiR Allianz Polska i TU Allianz Życie Polska S.A.

Na członka...


czytaj dalej

Personalia: Bartosz Grześkowiak wzmocni Grupę MAK

31 lipca Bartosz Grześkowiak, dyrektor zarządzający TUiR Warta, złożył rezygnację ze sprawowanej funkcji. Swoją karierę będzie kontynuować w...


czytaj dalej

Dlaczego ubezpieczyciele powinni kochać Amazona

Gdy tylko Amazon.com Inc. planuje wejść w nową dla siebie branżę, branża ta drży w posadach. Nie inaczej było, gdy agencja Reuters podała, że...


czytaj dalej

Aon: katastrofalny lipiec

Lipcowe susze i pożary w Europie przyniosą prawdopodobnie min. 3,5 mld euro start ekonomicznych. Wiele krajów doświadczyło pogorszenia warunków w...


czytaj dalej

UE: Co trzeba mieć w aucie, żeby uniknąć mandatu?

60% Polaków podróżuje na wakacje samochodem. W każdym z państw Europy panują inne regulacje co do obowiązkowego wyposażenia pojazdu. Sprawdzamy,...


czytaj dalej

Polacy sieją spustoszenie na zagranicznych drogach

W ubiegłym roku Polacy znów pobili niechlubny rekord i za granicą spowodowali 65,2 tys. kolizji. Jedna szkoda kosztowała średnio 18 tys. zł, a do...


czytaj dalej

 

Adres redakcji

ul. Bracka 3 lok. 4
00-501 Warszawa
tel. (22) 628 26 31

email redakcja@gu.com.pl

Gazeta

Prenumerata
E-wydanie

Firma

Redakcja
Reklama

Ogłoszenia

Podcast

Kursy on-line
Zamów newsletter
Facebook