Reklama

Jednak wykupić warto
piątek, 07 września 2018 08:46

Rozpoczął się nowy rok szkolny i zapewne po raz kolejny powróci temat ubezpieczeń szkolnych, które stanowią popularną formę zapewnienia ochrony ubezpieczeniowej w zakresie następstw nieszczęśliwych wypadków (oraz innych podobnych ryzyk) dla dzieci i młodzieży szkolnej.

Ubezpieczenia szkolne pełnią wiele ważnych funkcji, ale często rodzice decydujący o przystąpieniu do takich umów nie w pełni rozumieją cechy tych produktów. Warto w związku z tym podzielić się kilkoma refleksjami na temat zagadnień, które należy brać pod uwagę przy ich zawieraniu. Chciałbym uciec od rytualnego wręcz narzekania i skupić się raczej na korzyściach płynących z tych umów ubezpieczenia.

Niniejsze uwagi dotyczą ubezpieczeń NNW, zawieranych w formie ubezpieczeń grupowych. Jak się wydaje, w gruncie rzeczy oferta ubezpieczycieli o wiodącej pozycji na rynku ubezpieczeń szkolnych jest dość podobna (wniosek ten formułuję na podstawie analizy m.in. o.w.u. PZU, Hestii, InterRisk, Compensy, Gothera, AXA, a także Avivy, która jest nowym graczem na tym rynku). Stąd wybór konkretnego ubezpieczenia wymaga analizy szczegółów i rozumienia niuansów.


Konstrukcja ubezpieczeń NNW dzieci i młodzieży szkolnej

Zacznę od banalnego stwierdzenia, że ubezpieczenia NNW dzieci i młodzieży szkolnej mają szereg zalet (co zresztą prawdopodobnie tłumaczy ich popularność), choć niekiedy rodzą pewne kontrowersje. W moim przekonaniu, często wynikają one z niezrozumienia natury tych ubezpieczeń. Warto zatem na początek podzielić się kilkoma refleksjami na temat ich konstrukcji i funkcji. Dla doświadczonych ubezpieczeniowców mogą być one truizmem, ale mam wrażenie, że często zapomina się o nich w dyskusjach o ubezpieczeniach szkolnych.

Jedną z kluczowych zalet ubezpieczeń NNW dzieci i młodzieży szkolnej jest powszechność zapewnianej dzięki nim ochrony ubezpieczeniowej. Najczęściej takie umowy zawierane są w formie umowy ubezpieczenia grupowego, tj. ubezpieczenia na cudzy rachunek, gdzie ubezpieczonymi są wszyscy lub prawie wszyscy uczniowie uczęszczający do danej placówki. Ta cecha ubezpieczeń NNW dzieci i młodzieży szkolnej z jednej strony przyczynia się do wzrostu świadomości ubezpieczeniowej rodziców (a także, w gruncie rzeczy, samych dzieci, które korzystają z ochrony). Z drugiej strony stanowi ona receptę na brak dostatecznej świadomości ubezpieczeniowej społeczeństwa. Można bowiem założyć, że gdyby ubezpieczenia te były zawierane w formie indywidualnej, co wymagałoby inicjatywy samych rodziców oraz ich aktywności, polegającej na znalezieniu właściwej oferty i zawarciu umowy ubezpieczenia, większość z nich poniechałaby tego typu starań.

Zaletą ubezpieczeń szkolnych zawieranych w formie grupowej jest również z reguły niski koszt ubezpieczenia. Nawet z moich osobistych doświadczeń wynika, że zawarcie takiej umowy w formie indywidualnej najczęściej oznacza konieczność uiszczenia wyższej składki niż składka przypadająca na ubezpieczonego w ramach umowy ubezpieczenia o charakterze grupowym.

Można również założyć, że w wielu przypadkach grupowa forma ubezpieczenia pozwala na uzyskanie lepszych warunków ubezpieczenia w porównaniu z ofertami dostępnymi na rynku w formie indywidualnej. W szczególności ubezpieczyciele posiadający w swojej ofercie ubezpieczenia NNW dzieci i młodzieży szkolnej często rozszerzają typowy zakres oferowany w ramach tego rodzaju produktów o rozmaite świadczenia dodatkowe, niekiedy nietypowe.

Sumy ubezpieczenia

Choć w przypadku ubezpieczeń NNW dzieci i młodzieży szkolnej sumy ubezpieczenia nie są z reguły wysokie, to jednak należy zwrócić uwagę, że niektórzy ubezpieczyciele oferują kilka wariantów ubezpieczenia i w zależności od tego, który z nich zostanie wybrany, suma ubezpieczenia może być atrakcyjna. Ciekawym przykładem jest ubezpieczenie oferowane przez Avivę, w którym przewidziano cztery warianty ubezpieczenia, przy czym wariant określony jako „celujący” przewiduje sumę ubezpieczenia dla ryzyka trwałego uszczerbku na zdrowiu na poziomie aż 100 000 zł.

Nawet gdy w praktyce zawierane są umowy na sumy niższe, należy pamiętać, że co do zasady ubezpieczenie NNW ma charakter ubezpieczenia osobowego, a zatem świadczenia z tego tytułu mają charakter nieodszkodowawczy. Ich celem nie jest pokrycie określonej szkody doznanej przez ubezpieczonego, lecz wypłata z góry ustalonej ryczałtowo kwoty na wypadek doznania uszczerbku na zdrowiu. Innymi słowy, celem świadczenia z ubezpieczenia osobowego nie jest wyrównanie uszczerbku w majątku osoby ubezpieczonej. Skądinąd, zwłaszcza w przypadku ubezpieczenia NNW dla osób uczących się i nieuzyskujących dochodu, świadczenie to często wypłacane jest w sytuacjach, gdy ubezpieczony nie poniósł żadnej szkody (zwłaszcza gdy dostępne jest leczenie w ramach NFZ).

Choć kwestia ta wydaje się oczywista, godzi się także pamiętać, że wysokość sum ubezpieczenia, a w związku z tym również wartość świadczeń oferowanych przez ubezpieczycieli, zawsze jest pochodną składki ubezpieczeniowej. Choć stwierdzenie to w istocie wykracza poza kompetencje prawnika, obserwacja praktyki obrotu zdaje się uzasadniać tezę, że warunkiem powszechności tych ubezpieczeń jest umiarkowana wysokość składek. Można założyć, że nie wszyscy rodzice byliby skłonni (byliby w stanie) ponieść wysoki koszt takiego ubezpieczenia. Ważne wydaje się jednak stworzenie rodzicom możliwości wyboru spośród różnych wariantów, aby mogli dostosować wysokość składki do swoich możliwości i preferencji.


Nie tylko ochrona w razie nieszczęśliwego wypadku

Podstawowym ryzykiem objętym ubezpieczeniem jest uszczerbek na zdrowiu oraz śmierć spowodowana nieszczęśliwym wypadkiem. Należy jednak zwrócić uwagę, że oferta ubezpieczycieli ulega stałemu poszerzeniu, a zakres ubezpieczenia staje się coraz bardziej atrakcyjny dla ubezpieczonych. Zakres ryzyk dodatkowych objętych ochroną ubezpieczeniową może różnić się w przypadku każdego z ubezpieczycieli. Nie zmienia to jednak faktu, że wspólny jest trend rozszerzania ochrony.

I tak, przykładowo, wielu ubezpieczycieli oferuje możliwość wypłaty świadczenia nie tylko w przypadku, gdy pobyt w szpitalu wynika z nieszczęśliwego wypadku, ale również gdy wynika on z choroby. Należy wówczas zwrócić uwagę na wysokość świadczenia oraz maksymalną liczbę dni w roku, za które przysługuje świadczenie w razie pobytu w szpitalu, jak również na to, od którego dnia pobytu w szpitalu świadczenie to przysługuje i jaki jest minimalny okres pobytu w szpitalu uprawniający do świadczenia (np. Aviva płaci od pierwszego dnia pobytu w szpitalu, który musi trwać min. 24 godziny, z kolei Compensa wymaga, by pobyt w szpitalu trwał 5 dni).

Niektórzy ubezpieczyciele pokrywają także np. niektóre koszty leczenia, rehabilitacji, zabiegów stomatologicznych itd. Oferowany jest wachlarz świadczeń assistance związanych np. z dostarczeniem lekarstw, dojazdem pielęgniarki czy nawet pomocą psychologa. Skądinąd w tym kontekście rodzi się ciekawe pytanie, czy wszystkie świadczenia oferowane w ramach NNW dzieci i młodzieży szkolnej mieszczą się jeszcze w formule ubezpieczenia osobowego. Niektóre spośród nich mają bowiem charakter odszkodowawczy. Nie są one ustalane w ryczałtowej wysokości, charakterystycznej dla umów ubezpieczenia osobowego. To interesujące z teoretycznoprawnego punktu widzenia zagadnienie (które zrodziło już zainteresowanie nauki prawa) wykracza jednak poza ramy niniejszego artykułu.

W ofertach części ubezpieczycieli pojawia się od lat ochrona na wypadek sepsy (np. PZU).

Są ubezpieczyciele, np. Gothaer, którzy oferują nawet świadczenie za sam ból doznany wskutek nieszczęśliwego wypadku (choć tradycyjnie to ryzyko najczęściej jest wprost wyłączane w o.w.u.).
Jak widać, jest w czym wybierać…

Trzeba przestudiować warunki ubezpieczenia

Jak wynika z powyższego, często diabeł tkwi w szczegółach i w celu dokonania wyboru optymalnej oferty, należy wczytać się w treść o.w.u. W tym zakresie interesy rodziców podlegają jednak ochronie na gruncie art. 19 ustawy z dn. 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, który głosi, że w umowie ubezpieczenia zawieranej na cudzy rachunek, w szczególności ubezpieczenia grupowego, jeżeli […] ubezpieczony zgadza się na finansowanie kosztu składki ubezpieczeniowej, w przypadku niedoręczenia ubezpieczonemu warunków umowy przed wyrażeniem takiej zgody, zakład ubezpieczeń nie może powoływać się na postanowienia ograniczające lub wyłączające odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń, a także przewidujące skutki naruszeń powinności ubezpieczonego lub obciążające go obowiązkami.

Ogólne warunki ubezpieczenia a rzeczywistość

Niezależnie od abstrakcyjnej analizy oferty i warunków ubezpieczenia NNW dzieci i młodzieży szkolnej danego ubezpieczyciela, warto brać pod uwagę również to, jak umowy te są wykonywane w praktyce. Istotnym elementem decydującym o wyborze danego ubezpieczyciela powinna być jakość likwidacji szkód. Cennym wyznacznikiem może być w tym względzie liczba/procent reklamacji lub odmów wypłat świadczenia z ubezpieczenia NNW dzieci i młodzieży szkolnej (o ile ubezpieczyciel jest skłonny ujawnić takie informacje).
dr hab. Jakub Pokrzywniak
Autor jest adiunktem na WPiA UAM, wspólnikiem w kancelarii WKB Wierciński Kwieciński Baehr

 

Aviva PTE: Maciej Karasiński nowym prezesem

Maciej Karasiński od kwietnia obejmie funkcję prezesa Aviva PTE. Jego nominacja jest efektem złożenia rezygnacji (ze skutkiem od końca marca)...


czytaj dalej

Gothaer TU: Marek Gołębiewski nowym członkiem zarządu

11 marca rada nadzorcza Gothaer TU zdecydowała o przedłużeniu kadencji dotychczasowego zarządu spółki na kolejnych pięć lat i poszerzeniu jego...


czytaj dalej

Świat: Katastrofa lotnicza od strony ubezpieczeniowej

Ubezpieczyciele koncernu Boeing stoją przed problemem ogromnych roszczeń ze strony rodzin ofiar katastrofy samolotu Ethiopian Airlines, która...


czytaj dalej

VIG: Wyniki lepsze od zakładanych

Według Vienna Insurance Group (VIG), wstępne wyniki za rok finansowy 2018 wskazują, że był to pomyślny okres dla grupy.

Elisabeth Stadler, CEO...


czytaj dalej

Rynek ubezpieczeń: Regulacje obustronnie korzystne

Niezwykle rzadko zdarza się, aby akt prawny lub werdykt sądowy dotyczący polskich ubezpieczeń był w równym stopniu korzystny dla zakładów co ich...


czytaj dalej

Insurance Forum: Debata z udziałem „Gazety Ubezpieczeniowej”

17 kwietnia podczas pierwszego dnia XIII Insurance Forum odbędzie się debata poświęcona ubezpieczeniom w kontekście wyzwań XXI wieku, którą...


czytaj dalej

 

Adres redakcji

ul. Bracka 3 lok. 4
00-501 Warszawa

email redakcja@gu.com.pl

Gazeta

Prenumerata
E-wydanie

Firma

Redakcja
Reklama

Ogłoszenia

Podcast

Zamów newsletter
Facebook