Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) 9 grudnia 2025 r. ogłosił kolejny zestaw dokumentów konsultacyjnych dotyczących wdrożenia dyrektywy IRRD (Insurance Recovery and Resolution Directive). Dokumenty te uzupełniają wcześniejsze rundy konsultacji z kwietnia i lipca 2025 r. i koncentrują się na kolejnych elementach drugiego i trzeciego poziomu wykonawczego (RTS/ITS oraz wytyczne).
Trzecia runda konsultacji obejmuje szerokie spektrum instrumentów wykonawczych i wytycznych, które mają uszczegółowić wymagania IRRD (Dyrektywy w sprawie ustanowienia ram na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji).
Czego dotyczą konsultacje?
Wśród najważniejszych obszarów wymienianych przez EIOPA znajdują się:
- scenariusze i wskaźniki wykorzystywane w prewencyjnych planach naprawy;
- zasady udostępniania informacji i wyjątki od tajemnicy zawodowej w kontekście przekazywania danych do organów ds. przymusowej restrukturyzacji;
- kryteria dla obowiązków uproszczonych;
- RTS dotyczący niezależności wyceniających oraz metodologii wyceny zobowiązań pochodnych w procesie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;
- RTS w sprawie umownego uznawania uprawnień do zawieszenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.
EIOPA wyznaczyła termin składania odpowiedzi na tę rundę konsultacji na 20 marca 2026 r.
Zakres tych dokumentów wskazuje, że EIOPA dąży do spójnego i operacyjnie wykonalnego zestawu reguł, łączącego elementy „bankowego” podejścia do regulacji z ubezpieczeniową specyfiką (np. ryzyka underwritingowego, masowych rezygnacji polis czy złożoności produktów długoterminowych).
Scenariusze i wskaźniki w prewencyjnych planach naprawy
Z perspektywy sektora ubezpieczeniowego kluczowe wydają się wytyczne w obszarze scenariuszy i wskaźników ujmowanych w prewencyjnych planach naprawy, ponieważ dotyczą bezpośrednio obowiązku ich opracowania, który może objąć wybrane podmioty sektora ubezpieczeniowego.
W tym obszarze dokumenty przedstawione przez EIOPA stanowią raczej operacjonalizację i zestaw praktycznych wskazówek co do tego, w jaki sposób podejść do określenia scenariuszy szokowych oraz wskaźników, niż wprowadzają twarde wymagania, pozostawiając decyzyjność po stronie jednostek, jakie scenariusze lub wskaźniki przyjąć w prewencyjnych planach naprawy.
Takie podejście odpowiada na potrzeby rynku i jednocześnie pozwala wyważyć poziom szczegółowości wymogów z proporcjonalnością, zwłaszcza w przypadku mniejszych podmiotów, które mogą nie dysponować rozbudowanymi zasobami operacyjnymi.
Uwzględnienie specyfiki sektora ubezpieczeniowego
W kilku miejscach projektów EIOPA wyraźnie czerpie z rozwiązań przyjętych w sektorze bankowym (np. wprowadzając trzy rodzaje scenariuszy: systemowy, idiosynkratyczny i mieszany lub określając kategorie wskaźników), ale jednocześnie wprowadza elementy dopasowane do specyfiki ubezpieczeń (np. wskazując poważne straty z tytułu ubezpieczeń jako przykład zdarzeń uwzględnianych w scenariuszach).
To wydaje się być odpowiedzią na krytyczne stanowisko sektora ubezpieczeniowego co do tego, że IRRD, bazując na BRRD (tzw. Bank Recovery and Resolution Directive), nie uwzględnia specyfiki sektora ubezpieczeniowego oraz że treść instrumentów powinna odpowiadać innemu profilowi ryzyka i podlegać odpowiedniej „ubezpieczeniowej” adaptacji bankowych rozwiązań.
Katalog wskaźników, zdefiniowanie zdarzeń, identyfikacja opcji naprawczych
Przyjmując, że ostateczna wersja tych wytycznych będzie zbliżona do wersji konsultacyjnych, zakłady ubezpieczeń, które będą zobligowane do opracowania prewencyjnych planów naprawy, powinny rozważyć rozpoczęcie prac nad nimi co najmniej w kluczowych obszarach.
W szczególności dotyczy to określenia katalogu wskaźników wraz z ich parametryzacją, zdefiniowania zdarzeń szokowych w trzech scenariuszach prowadzących do stanu bliskiego niewypłacalności oraz identyfikacji wykonalnych i wiarygodnych opcji naprawczych pozwalających na odzyskanie stabilności finansowej.
Katarzyna Dąbrowska
Partner Associate, Financial Industry Risk and Regulatory, Deloitte
