Ubezpieczenia skarbowe od dłuższego czasu zyskują na popularności wśród przedsiębiorców i księgowych. Zainteresowanie nimi rośnie głównie dlatego, że każdego roku wprowadzane są nowe przepisy podatkowe, zwiększające ryzyko błędów w rozliczeniach z Urzędem Skarbowym. Jednocześnie organy podatkowe otrzymują coraz więcej narzędzi i danych do kontroli spółek. Rok 2026 nie będzie pod tym względem wyjątkiem – wskazuje EIB.

– Zmiany w polskim systemie podatkowym to proces ciągły, który towarzyszy nam od lat. Jednak w ostatnich latach przybrał on na intensywności, szczególnie od czasu wprowadzenia w 2022 r. Polskiego Ładu. Efektem była pierwsza fala zainteresowania zakupem ochrony ubezpieczeniowej dotyczącej czynności księgowych i możliwych błędów z tym związanych. W korporacjach oraz dużych firmach ubezpieczenie skarbowe to już standard od lat, ale od kilkunastu miesięcy sukcesywnie rośnie także zainteresowanie sektora MŚP tym produktem. Jeszcze jakiś czas temu, kiedy rozmawialiśmy z przedstawicielami małych i średnich firm o ubezpieczeniach i przedstawialiśmy produkt ubezpieczenia skarbowego, nie byli do końca przekonani co do potrzeby zawierania polisy skarbowej. Jednak kolejne zmiany w systemie podatkowym, które zmieniają obowiązujące przepisy, wprowadzają nowe obowiązki, a także dają dostęp organom podatkowym do nowych narzędzi analitycznych oraz rozszerzonych zbiorów danych, co umożliwia bardziej efektywne przeprowadzanie kontroli podatkowych, sprawiają, że temat ubezpieczenia skarbowego staje się jednym z głównych punktów dyskusji – zauważa Krzysztof Kulawik, broker ubezpieczeniowy, Manager ds. Obsługi Klientów Strategicznych EIB.

Zmiany podatkowe, które szczególnie zwiększają ryzyko błędu

W tym roku wchodzi w życie szereg zmian w systemie podatkowym, jak również nowych obowiązków. Z punktu widzenia ochrony dla osób wykonujących czynności księgowe w spółkach, którą zapewnia ubezpieczenie skarbowe, najistotniejsze zmiany dotyczą JPK (w tym JPK VAT), wdrożenia KSeF, amortyzacji środków trwałych, w CIT oraz zasady odliczania pojazdów. Błędy popełnione w tych obszarach są m.in. objęte zakresem polis skarbowych. Co to oznacza w praktyce?

– Jeżeli osoba wykonująca w spółce czynności księgowe lub osoba, która sprawuje nad tym obszarem nadzór, czy też zarząd popełnią błąd albo nie dopełnią swoich obowiązków, w wyniku czego zostanie nałożona grzywna na gruncie Kodeksu karno-skarbowego, to koszt takiego mandatu będzie pokryty w ramach ubezpieczenia skarbowego. Przykładem takiej kary wynikającej ze zmiany przepisów może być mandat za nieterminowe przekazanie JPK przez podmiot, który podlega obowiązkowi raportowania od 1 stycznia 2026 r. Podobnie w przypadku zmian dotyczących amortyzacji, jeżeli zostanie ona zawyżona, ponieważ ktoś będzie bazował na starych przepisach, może zostać nałożony mandat na gruncie KKS. Oba te przypadki są objęte ochroną w ramach polisy skarbowej – dodaje Krzysztof Kulawik.

Jak działa ubezpieczenie skarbowe?

Polisy skarbowe chronią przede wszystkim osoby fizyczne odpowiedzialne za wykonywanie czynności księgowych, w tym osoby sprawujące nadzór i zarząd nad tym obszarem. Zabezpieczają przed finansowymi konsekwencjami błędów popełnionych w pracy. Ochrona obejmuje także osoby zatrudnione na kontraktach menedżerskich lub umowach cywilnoprawnych.

– Polisa skarbowa to jedyne na rynku ubezpieczenie pokrywające kary i grzywny na gruncie prawa podatkowego oraz skutki finansowe wyroków w sprawach karnoskarbowych. Warto też zwrócić uwagę, że istotną cechą tego ubezpieczenia jest brak wyłączenia winy umyślnej w zakresie postępowań karnoskarbowych. Wynika to z faktu, że większość spraw podatkowych kończy się stwierdzeniem właśnie takiej winy. Gdyby polisa wyłączała winę umyślną, wówczas traciłaby sens. Ochrona dla winy umyślnej dotyczy jednak tylko postępowań karnoskarbowych. W kwestii odpowiedzialności cywilnej wobec pracodawcy wina umyślna pozostaje standardowo wyłączona. Moje doświadczenie pokazuje, że w praktyce roszczenia pracodawcy występują znacznie rzadziej niż postępowania karnoskarbowe wobec osób ubezpieczonych. To potwierdza, że głównym zagrożeniem dla księgowych są właśnie mandaty i koszty związane z postępowaniem karnoskarbowym – mówi Krzysztof Kulawik.

(AM, źródło: Branscope)