W 2024 roku przychody brokerów z tytułu prowizji od ubezpieczycieli po raz kolejny poszły w górę, mimo że działalność w tym obszarze wykonywało mniej podmiotów niż w roku poprzednim. Głównym dostawcą OC dla brokerów pozostał InterRisk, natomiast nastąpiła zmiana na pozycji lidera wśród zakładów, w których brokerzy plasują najwięcej składek.
Według danych z opublikowanego przez Komisję Nadzoru Finansowego „Raportu o stanie rynku brokerskiego w 2024 roku” do końca analizowanego okresu wydano 3051 zezwoleń na wykonywanie działalności brokerskiej. Z tej grupy 2934 licencje dotyczyły działalności ubezpieczeniowej: 1962 udzielono osobom fizycznym a 972 – prawnym. Z kolei 117 zezwoleń stanowiły licencje dla brokerów reasekuracyjnych (odpowiednio: 26 i 91).
Ogółem na dzień 31 grudnia 2024 roku zarejestrowanych było 1475 brokerów, o 13 (0,74%) mniej niż w 2022 r. Z tej liczby 1413 podmiotów wykonywało działalność w zakresie ubezpieczeń, a 62 w zakresie reasekuracji.
Spadło zainteresowanie licencjami reasekuracyjnymi
W raporcie wskazano również, że w 2024 roku wydano łącznie 56 zezwoleń w zakresie ubezpieczeń oraz reasekuracji, co było liczbą o 4% wyższą niż w roku poprzednim. Z tego 54 licencje – 96% ich ogólnej liczby – dotyczyło działalności ubezpieczeniowej, a 2 reasekuracyjnej (rok wcześniej odpowiednio: 47 i 7). W pierwszej z grup wydano 26 zezwoleń dla osób fizycznych i 28 dla prawnych (25 i 22), co oznacza wzrost o odpowiednio 4% i 27,3% w stosunku do 2023 roku. W drugiej z grup wszystkie licencje wydano osobom prawnym – podobnie jak w poprzednim roku.
Liczba licencji ubezpieczeniowych była wyższa o blisko 15% w porównaniu do 2023 r., a jednocześnie niższa w stosunku do roku 2022 o 5,3%. Z kolei w obszarze reasekuracji odnotowano spadek liczby wydanych pozwoleń o 71% r/r.
W 2024 r. z rejestru brokerów wykreślono 67 podmiotów (41 osób fizycznych i 26 prawnych), o blisko 46% więcej niż przed rokiem. Z tej liczby 65 wykreśleń dotyczyło brokerów ubezpieczeniowych.
Autorzy raportu wskazują, że w 2025 roku sprawozdanie złożyło 603 brokerów będących osobami prawnymi, w zarządach których zasiadało łącznie 1079 członków. W tej grupie 882 osoby spełniały wszystkie wymogi dla członków zarządu, natomiast 171 – jedynie część. Oznacza to, że blisko 84% zasiadających w organach zarządczych wspomnianych podmiotów ma zdany egzamin brokerski/zwolnienie z egzaminu i posiada wymagane doświadczenie w ubezpieczeniach/u brokera.
Polski kapitał dominuje
Z uwagi na to, że przepisy prawa nie wykluczają możliwości występowania tego samego członka zarządu w różnych spółkach brokerskich, 50 osób występuje w zarządzie u co najmniej dwóch brokerów, a 63 zasiadają we władzach spółek, posiadających jednocześnie zezwolenia w zakresie ubezpieczeń i reasekuracji.
Na podstawie sprawozdań autorzy opracowania oszacowali, że większość firm brokerskich – 96,4% – stanowią podmioty krajowe, a jedynie 3,6% zagraniczne. W zakresie udziałowców i akcjonariuszy osoby fizyczne stanowią blisko 83% wszystkich podmiotów, a ponad 17% to osoby prawne. Ponadto 16% udziałowców/akcjonariuszy posiada udziały/akcje w co najmniej dwóch spółkach brokerskich.
Regionalna hierarchia utrzymana
Największa liczba brokerów znajdowała się tradycyjnie w województwie mazowieckim.
Liczba brokerów ze względu na siedzibę w poszczególnych województwach
(stan według złożonych sprawozdań z działalności brokerskiej za 2024 rok).
- Mazowieckie – 379
- Śląskie – 148
- Wielkopolskie – 138
- Pomorskie – 131
- Dolnośląskie – 120
- Kujawsko-pomorskie – 113
- Małopolskie – 93
- Łódzkie – 85
- Zachodniopomorskie – 48
- Lubelskie – 34
- Lubuskie – 31
- Podkarpackie – 29
- Podlaskie – 26
- Opolskie – 25
- Warmińsko-mazurskie – 20
- Świętokrzyskie – 20
Stolica na czele
Zdecydowanym liderem wśród miast najczęściej wybieranych na siedzibę była ponownie Warszawa (274 brokerów). Na drugim miejscu znalazł się Wrocław (90 brokerów), a na trzecim Poznań (72). Poza pierwszą trójką znalazły się Kraków i Łódź (odpowiednio: 55 i 53 brokerów). Aglomerację trójmiejską wybrało łącznie 85 brokerów.
InterRisk daleko przed peletonem
Tradycyjnie głównym dostawcą OC dla brokerów pozostaje InterRisk. Towarzystwo wystawiło 69,8% wszystkich umów. Oprócz tego polisy OC z tytułu działalności brokerskiej wystawiły PZU SA (18,9%), Warta (5,7%), Allianz (2%) oraz Wiener/Compensa (1,2%). Jednostkowe udziały pozostałych zakładów, tj. UNIQA, Colonnade Insurance, PI Indemnity Company Limited, Generali, TUZ Ubezpieczenia oraz XL Insurance, w ogólnej liczbie polis plasowały się poniżej 1%.
Największy wzrost zawartych umów zanotował PZU SA: z 18,4% w 2023 r. do 18,9% dwanaście miesięcy później. Udziałem liderującego InterRisk był natomiast kolejny spadek – przed rokiem uzyskał bowiem wskaźnik na poziomie 70,4%.
Autorzy raportu podkreślili, że w złożonych sprawozdaniach jedynie 0,07% brokerów przyznało, iż otrzymało skargi na wykonywaną przez nich działalność. Z kolei 1,18% otrzymało zgłoszenia roszczeń o naprawienie szkody z ich OC. Zgłoszono też 13 reklamacji w związku z wykonywaną działalnością brokerską.
Prowizje o blisko 15% w górę
W 2024 roku miał miejsce kolejny wzrost przychodów ogółem z tytułu prowizji od zakładów ubezpieczeń. W analizowanym okresie uplasowały się one na poziomie 2,77 mld zł – o 26,1% wyższym niż w 2023 r. (2,4 mld zł). I to przy zmniejszonej liczbie brokerów.
Mimo że osoby fizyczne stanowią 60% wszystkich zarejestrowanych brokerów, to wygenerowały one jedynie 16,63% łącznych przychodów prowizyjnych w 2023 r., tj. 460,35 mln zł (365,19 mln zł w roku poprzednim). Wartość prowizji uzyskanej przez brokerów-osoby prawne wyniosła 2,31 mln zł – ponad 360 mln zł więcej niż w 2023 r. (2,04 mld zł).
Ponad 2 mln zł średniej prowizji
Średnia roczna wartość prowizji statystycznego brokera wyniosła 2,01 mln zł. Było to o 14,4% więcej niż w 2023 r. (1,75 mln zł). W przypadku brokerów osób fizycznych średnia prowizja wzrosła o 26,5%, z 439,98 tys. zł do 556,64 tys. zł, a w przypadku osób prawnych wzrosła z 3,76 mln zł do 4,19 mln zł (11,46%).
Wynagrodzenia prowizyjne wypłacone przez zakłady z działu I sięgnęły 296,59 mln zł. W roku poprzednim było to 334,02 mln zł, co oznacza spadek o 11,21% r/r. Z kolei w dziale II było to 1,91 mld zł, wobec 2,07 mld zł rok wcześniej (-8,06% r/r). Średnia prowizja przypadająca na brokera w analizowanym okresie to 7,6% wysokości ulokowanej składki w dziale I oraz 13,6% w dziale II. W obu przypadkach był to rezultat lepszy od odnotowanego w 2023 roku o odpowiednio 2,2 i 2,6 punktu procentowego.
Mazowsze generuje najwięcej
Z raportu wynika ponadto, że w 2024 r. do kas grupy 25 brokerów o najwyższych przychodach (same osoby prawne, spośród których 4 to spółki z udziałem kapitału zagranicznego) wpłynęło łącznie 1,51 mld zł, czyli 50,75% całkowitych przychodów rynku brokerskiego w Polsce. Rok wcześniej było to 1,3 mld zł (54,25%).
1,74% ogółu brokerów osiągnęło przychody w przedziale 20 mln zł i więcej (wyłącznie osoby prawne). Najliczniejszą grupę stanowili natomiast brokerzy o przychodach w przedziale 100–500 tys. zł (41,74%). Za nimi uplasowali się brokerzy, którzy osiągnęli przychód od 1 do 10 mln zł – należy do niej 20,29% ogółu podmiotów działających na rynku.
Największe przychody – 1,14 mld zł – osiągnięto w województwie mazowieckim. Region ten odpowiadał za 38,4% krajowego wyniku brokerów. Kolejnymi województwami były: kujawsko-pomorskie – 536,66 mln zł (18%) oraz dolnośląskie – 465,47 mln zł (10,65%). Najlepszym miejskim wynikiem legitymowała się Warszawa: stołeczne przychody w kwocie 937,33 mln zł stanowiły 95,25% wyniku wojewódzkiego i 38,97% wyniku krajowego.
Coraz bliżej 20 mld zł ulokowanych składek
W 2024 roku brokerzy ulokowali w towarzystwach ubezpieczeń 18,56 mld zł składek – o 14,43% więcej niż w 2023 r., tj. 16,22 mld zł. Do zakładów majątkowych trafiło 14,74 mld zł, wobec 12,79 mld zł w roku poprzednim (15,21%). Z kolei do firm życiowych trafiło 3,82 mld zł, wobec 3,42 mld zł rok wcześniej (11,25%). Brokerzy-osoby fizyczne ulokowali 2,07 mld zł, zaś brokerzy-osoby prawne – 16,49 mld zł.
Dziesięciu największych brokerów – stosując kryterium wielkości ulokowanej składki – pośredniczyło w zawarciu umów ubezpieczenia o łącznej składce równej 8,31 mld zł, czyli 44,77% wszystkich składek ulokowanych przez kanał brokerski. Z kolei dwudziestu największych ulokowało 10,7 mld zł składek (57,66%).
Dominacja zakładów majątkowych
W 2024 roku brokerzy współpracowali ze 135 zakładami ubezpieczeń, z czego zdecydowaną większość stanowiły firmy z działu II (110; 81%). One też odpowiadały za zdecydowaną większość kwoty składek ulokowanych przez brokerów (79,4%). Zakłady z siedzibą w naszym kraju stanowiły 39% podmiotów, z którymi współpracowali brokerzy w 2024 r. Trafiło do nich 93% składek plasowanych przez kanał brokerski.
ERGO Hestia w fotelu lidera
Najwięcej składek – 2,72 mld zł – ulokowano w STU ERGO Hestia. Drugie miejsce zajął PZU SA z wynikiem na poziomie 2,71 mld zł, natomiast trzecie przypadło PZU Życie, w którym ulokowano 2,27 mld zł (12,77%). Tuż za podium uplasowało się TUiR Warta z wynikiem na poziomie 2,14 mld zł, natomiast piąte w zestawieniu TUW PZUW (1,28 mld zł) było ostatnim zakładem, w którym ulokowano ponad 1 mld zł składek. Z danych zebranych przez KNF wynika, że 10 zakładów, w których brokerzy ulokowali najwięcej składek, zainkasowało w sumie 14,21 mld zł, tj. 76,56% ogólnej sumy ulokowanej w 2024 r. w zakładach ubezpieczeń przez kanał brokerski.
W PZU SA składka ulokowana przez brokerów stanowiła 15,25% rocznego przypisu. W ERGO Hestii było to już 28,26%, w PZU Życie – 22,58%, natomiast w Warcie – 19,5%.
ERGO Hestia i Warta niezmiennie najbardziej cenione
Podobnie jak rok wcześniej, towarzystwami najwyżej ocenianymi przez brokerów za współpracę zostały TUiR Warta i STU ERGO Hestia. Ich oceny uplasowały się na poziomie odpowiednio 4,43 i 4,4 pkt. w pięciopunktowej skali. Rezultaty przekraczające pułap 4 pkt. uzyskały też PZU SA (4,33 pkt.), InterRisk (4,23 pkt.), UNIQA TU (4,18 pkt.), TUW PZUW TU (4,15 pkt.). Compensa (4,11 pkt.), a także Generali TU (4,09 pkt.) i PZU Życie (4,07 pkt.).
Wysoki poziom koncentracji w reasekuracji
Brokerzy wykonujący działalność w zakresie reasekuracji stanowią 4% wszystkich zarejestrowanych brokerów. Sprawozdania z działalności brokerskiej przesłało 60 podmiotów, z których 23 podpisało 854 umów reasekuracyjnych z klientami. Suma prowizji uzyskanych od cedentów i reasekuratorów uplasowała się na poziomie 169,82 mln zł. To równowartość 6,1% przychodów, jakie wykazali brokerzy ubezpieczeniowi z tytułu prowizji uzyskanej od zakładów ubezpieczeń. Z raportu wynika ponadto, że 5 brokerów reasekuracyjnych o najwyższych przychodach osiągnęło wynik w kwocie 134,71 mln zł, tj. 79,32% ich ogólnej wartości. Ta sama grupa podpisała 657 umów reasekuracyjnych (77% łącznej ich liczby).
Ponad 8,5 tys. pracowników branży brokerskiej
W 2024 roku brokerzy zatrudniali łącznie 8506 osób, z czego 64% stanowiły osoby fizyczne wykonujące czynności brokerskie. Ponad 80% z nich pracowało u brokerów będących osobami prawnymi. Pięciu największych brokerów zatrudniało 17,3% wszystkich osób wykonujących czynności brokerskie, a dwudziestu największych – 38,7%. Kobiety stanowiły 51,5%, a niewielka część pracowników pozostawała aktywna zawodowo po osiągnięciu wieku emerytalnego (7,7% kobiet i 8,9% mężczyzn). Najliczniejszą grupę stanowili pracownicy w wieku 37–48 lat, obejmujący 41,6% wszystkich osób wykonujących czynności brokerskie.
Artur Makowiecki
news@gu.com.pl
