Organ podatkowy stanął na stanowisku przeczącym stanowisku spółki kapitałowej, że ta, zawierając umowy ubezpieczenia na życie wspólników, w istocie realizuje obowiązki jej wspólników. Dlaczego?
Bo działanie takie jest związane raczej z przyszłymi rozliczeniami ze spadkobiercami zmarłego wspólnika niż z samą działalnością spółki, uzyskiwanymi przez nią dochodami czy też zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła jej przychodów. Z tych też powodów wydatki na składkę z tytułu ubezpieczenia wspólników na życie nie mogły być uznane za koszty uzyskania przychodów.
Jednakże, składając wniosek o udzielenie interpretacji, wspólnicy chcieli wiedzieć więcej, a mianowicie: czy w przypadku przejścia spółki na ryczałt od dochodów spółek, o których mowa w art. 28 i następnych ustawy o CIT, opłacanie składek nie będzie uznane za ukryty zysk w rozumieniu art. 28 m ust. 1 pkt 2 i wydatek w rozumieniu art. 28 ust. 1 pkt. 3. Art. 28 ustawy o CIT najogólniej dotyczy obowiązku informacyjnego podatników opodatkowanych ryczałtem estońskim.
Przez ukryte zyski rozumie się świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne lub częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem bezpośrednio lub pośrednio jest udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem.
Przedmiotem opodatkowania w systemie ryczałtu jest zatem co do zasady efektywna dystrybucja zysku ze spółki kapitałowej do jej udziałowca/akcjonariusza, przy czym przepisy nie ograniczają się wyłącznie do opodatkowania dywidend, ale uwzględniają również inne formy dystrybucji. Istota mechanizmu polega na odroczeniu opodatkowania dystrybuowanego zysku do dnia podjęcia uchwały o przeznaczeniu tego zysku i wypłat równoważnych takiej dystrybucji.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu podatkowego, wydatki spółki z tytułu składek na ubezpieczenie na życie wspólników, szczególnie w kontekście estońskiego CIT, o których mowa we wniosku, mieszczą się w pojęciu ukrytych zysków. Pomiędzy spółką a jej wspólnikami istnieją powiązania, o których mowa w art. 11a ust.1 pkt 4 ustawy o CIT. Z tego powodu wydatki z tytułu umów ubezpieczenia na życie wspólników należy rozpatrywać nie w kontekście wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą, lecz w kontekście pojęcia ukrytych zysków.
Przepis art. 28m ust. 3 ustawy o CIT wskazuje, że za ukryty zysk uznaje się każde świadczenie, którego beneficjentem – bezpośrednio lub pośrednio – jest wspólnik lub inny podmiot powiązany i które jest wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, innym niż podzielony zysk. W praktyce może to oznaczać np. świadczenia powstałe w wyniku uzgodnień, których nie zawarłyby podmioty powiązane.
Ustawa o CIT w art. 28m 4 pkt 1 zawiera wyłączenia z ukrytych zysków wynagrodzenia wymienione w tym przepisie, również w art. 13 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT). Jednak ze stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego wynika, że składki na ubezpieczenie członków zarządu nie są wynagrodzeniami. Są to świadczenia nieodpłatne, stanowiące co prawda przychody z art. 13 pkt 7 ustawy o PIT, ale nie z tytułu wypłacanych wynagrodzeń. Co więcej – z treści wniosku wynika, że wspólnicy nie pobierają wynagrodzenia za sam zarząd. Nie może mieć zatem zastosowania art. 28m ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT.
W konsekwencji wydatki ponoszone na składki miesięczne z tytułu polis na życie wspólników podlegają opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek jako dochód odpowiadający wysokości ukrytych zysków. W związku z tym, że składki ubezpieczeniowe będące nieodpłatnymi świadczeniami stanowią ukryte zyski, rozpatrywanie ich w kategoriach wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest bezzasadne.
Na podstawie indywidualnej interpretacji podatkowej z 29 września 2025 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.234.2025.6.BJ
oprac. Sławomir Dąblewski
