7 kwietnia Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazało do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów projekt nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Nowela zakłada między innymi rozszerzenie katalogu upraw, do których mogą być stosowane dopłaty do stawek ubezpieczenia, o trawy nasienne i wierzby do wyplatania.
Uzasadniając potrzebę przyjęcia nowelizacji, MRiRW wskazało, że o poszerzenie katalogu wnioskowali producenci rolni. Oprócz tego resort uznał, że zmiana przepisów jest niezbędna ze względu na potrzebę uproszczenia dostępu do dopłat do składek oraz wprowadzenia jednolitego podejścia do obliczania wysokości dopłaty bez względu na klasę gleby. Inne powody to:
- chęć zwiększenia dostępności ubezpieczeń na preferencyjnych warunkach,
- konieczność wyeliminowania wątpliwości dotyczących stosowania przepisów dotyczących pomocy publicznej po przeprowadzonej w 2025 r. przez Komisję Europejską kontroli środka pomocy nr SA.107026 (2025/MX) – Dopłaty do składek z tytułu ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz częściowe refinansowanie odszkodowań należnych producentom rolnym z tytułu szkód spowodowanych przez suszę (reasekuracja).
Dopłaty niezależne od rodzaju gleby
Oprócz rozszerzenia katalogu upraw, do których można stosować dopłatę do składki ubezpieczeniowej, projektowana nowela przewiduje:
- rozszerzenie plonu głównego lnu i konopi włóknistych o części użytkowane gospodarczo,
- określenie limitu stawek taryfowych, do których mogą być stosowanie 65% dopłaty do składki ubezpieczenia, bez względu na klasę gleby, do wysokości:
- 25% (obecnie 20%, 22% lub 25% w zależności od klasy gleby) sumy ubezpieczenia przy ubezpieczaniu tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych oraz truskawek,
- 15% (obecnie 9%, 12% lub 15% w zależności od klasy gleby) sumy ubezpieczenia przy ubezpieczaniu pozostałych upraw.
„Konsekwencją wprowadzenia powyższych zmian jest uchylenie ust. 6, 7, 7a i 7b w art. 5 ustawy, określających sposób liczenia wysokości dopłat w przypadku przekroczenia określonych stawek taryfowych dla poszczególnych klas użytków rolnych oraz ust. 8 dotyczącego konieczności składania przez producenta rolnego oświadczenia o klasie użytków rolnych, na których uprawy mają największą powierzchnię. Zaproponowana zmiana uniezależnia wysokość dopłat od klasy gleby, na której prowadzone są uprawy. Dzięki temu producent rolny zostaje zwolniony z obowiązku składania oświadczenia w tym zakresie. Po przekroczeniu ww. stawek taryfowych ubezpieczenia upraw dopłata jest odpowiednio zmniejszana” – czytamy w ocenie skutków regulacji.
Franszyza redukcyjna zamiast integralnej
Nowela zakłada także wprowadzenie dopłaty do ubezpieczenia zwierząt, w wysokości 65% do 0,5% sumy ubezpieczenia w przypadku określenia przez zakłady ubezpieczeń stawek taryfowych ubezpieczenia przekraczających 0,5% sumy ubezpieczenia zwierząt. Dotychczas takie dopłaty nie przysługiwały. Zaproponowana zmiana umożliwia ich otrzymanie w ustawowo określonej wysokości w razie przekroczenia stawki taryfowej określonej w ustawie.
Projektowane przepisy przewidują też wprowadzenie franszyzy redukcyjnej w miejsce obowiązującej franszyzy integralnej. Projektodawca zaproponował, aby odszkodowanie było pomniejszane od 10% do 35% sumy ubezpieczenia, w zależności od wysokości pomniejszenia wskazanej w umowie. Stosownie do wielkości pomniejszenia zakład będzie mógł pomniejszyć składkę.
Nowela wpłynie na wzrost powierzchni upraw objętych ochroną
Projekt założeń nowelizacji zakłada także wprowadzenie wymogu przechowywania przez zakłady ubezpieczeń dokumentów związanych z umowami zawartymi z producentami rolnymi przez okres 10 lat oraz wprowadzenie przepisów dotyczących pomocy publicznej wynikających z art. 32a i 33 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 468 i 1652), w zakresie:
- zobowiązania podmiotów udzielających pomocy do sporządzania i przedstawiania ministrowi rolnictwa sprawozdań o udzielonej pomocy publicznej w rolnictwie lub rybołówstwie, albo informacji o nieudzieleniu jej w danym okresie sprawozdawczym,
- zobowiązania podmiotów udzielających pomocy do przekazywania na żądanie ministra rolnictwa informacji dotyczących udzielonej pomocy publicznej,
- poprawę jasności i spójności przepisów poprzez wprowadzenie przepisów porządkowych.
Projektodawca zakłada, że zmiany w przepisach wpłyną na zwiększenie powierzchni ubezpieczonych upraw rolnych w 2026 r. i w latach następnych. Ma to być efekt wzrostu zainteresowania producentów rolnych zawarciem umów ubezpieczenia traw nasiennych i wierzby do wyplatania.
(AM, źródło: RCL)
