Wyjazdy pielgrzymkowe to stabilny i dynamicznie rozwijający się segment branży turystycznej w Polsce. Liczba klientów decydujących się na uczestniczenie w pielgrzymkach stale wzrasta, dlatego warto przyjrzeć się najistotniejszym ryzykom związanym z tego typu podróżowaniem. Znaczną część z nich można ograniczyć w wymiarze finansowym poprzez właściwie dobraną ofertę ubezpieczenia turystycznego.
Pielgrzymowanie miało swoje początki w starożytności i związane było z oddawaniem czci bogom. Pielgrzymowanie rozwinęło się na przestrzeni wieków równolegle w hinduizmie, judaizmie, buddyzmie, a także w chrześcijaństwie. Nadrzędnym celem było odbycie pokuty i wyproszenie łaski w osobistych intencjach.
W chrześcijaństwie rozwój podróży do miejsc uznanych za święte został zapoczątkowany w I wieku naszej ery. Jednak największy rozkwit nastąpił w średniowieczu (IX–XV w.), kiedy to wykształciły się trzy najistotniejsze kierunki pielgrzymowania: Ziemia Święta, Rzym (Via Francigena) oraz Santiago de Compostela (Camino de Santiago). To właśnie pątnicy w okresie średniowiecza i w kolejnych wiekach stworzyli fundamenty dla współczesnego pielgrzymowania.
Oprócz wspominanych i nadal cieszących się dużym zainteresowaniem pielgrzymek do Ziemi Świętej, Rzymu i Santiago de Compostela rozwinęły się także inne, bardziej egzotyczne kierunki wyjazdów. Są nimi:
- Japonia (śladami św. Maksymiliana Marii Kolbego),
- Meksyk (śladami objawień Matki Bożej z Guadalupe),
- Indie (do grobu św. Tomasza Apostoła).
Współczesne pielgrzymowanie nie jest już formą odbywania pokuty. Obecnie przeżywa ono swój renesans jako nowe wcielenie turystyki kulturowej, poznawczej oraz slow travel dla świadomych, wyedukowanych i wymagających klientów.
Wyjazdy o charakterze pielgrzymkowym mogą wiązać się z pewnymi specyficznymi problemami zdrowotnymi podczas pobytu za granicą. Można nawet pokusić się o stwierdzenie, że istnieje pewna korelacja pomiędzy pielgrzymowaniem a zwiększoną częstością określonych komplikacji zdrowotnych. Poniżej przedstawiam najistotniejsze z nich.
Zaostrzenie chorób przewlekłych
Do najczęściej występujących chorób przewlekłych zaliczamy nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową, cukrzycę, kamicę pęcherzyka żółciowego, kamicę moczową, nadczynność i niedoczynność tarczycy, chorobę wrzodową żołądka, zwyrodnienie stawów i kręgosłupa, choroby nowotworowe oraz trwałe uszkodzenia narządów, np. serca, wątroby, nerek.
Znacząca zmiana warunków klimatycznych może mieć bardzo duży wpływ na przebieg chorób przewlekłych, zaostrzając ich objawy lub powodując konieczność zmiany dotychczasowego sposobu leczenia. Przykładowo, wysoka temperatura otoczenia zmusza układ krążenia do intensywnej pracy w celu schłodzenia organizmu. Naczynia krwionośnie ulegają rozszerzeniu, aby oddać zbędną porcję ciepła. Ta sytuacja wymusza szybsze bicie serca oraz powoduje przepompowywanie znacznie większej niż standardowo ilości krwi. U osób z osłabionym układem krążenia poprzez nadciśnienie tętnicze lub chorobę wieńcową może dojść w takiej sytuacji do bardzo dużego osłabienia organizmu, utraty przytomności, a nawet do stanu zagrożenia życia. Szacuje się, że wzrost temperatury o 10 stopni Celsjusza powyżej normy wiąże się ze wzrostem ryzyka zgonu z powodu chorób serca o 21%.
Koszt pomocy medycznej za granicą w celu ratowania życia przy chorobach kardiologicznych może wynosić nawet kilkaset tysięcy złotych.
Urazy kończyn
Turystyka kulturowa to aktywna forma wypoczynku ukierunkowana na zwiedzanie, poznawanie nowych miejsc i ich historii. Związana jest ona także z pokonywaniem dużych odległości pieszo. Ok. 25% wszystkich zdarzeń zdrowotnych związanych z turystyką pieszą stanowią urazy kończyn dolnych. Do najczęściej występujących należą przeciążenia stawu kolanowego, skręcenia lub zwichnięcia stawu skokowego, stłuczenia i uszkodzenia tkanek miękkich oraz złamania.
Bardzo często do poważnych złamań dochodzi podczas pielgrzymowania do Ziemi Świętej, gdzie nawierzchnia jest kamienista, nierówna i miejscami bardzo stroma. Oczywiście można zminimalizować ryzyko potencjalnego urazu poprzez odpowiednio dobrane i wygodne obuwie, a także posiłkowanie się kijkami do trekkingu podczas przechadzki. Jednak rozstrzygające jest odpowiednie przygotowanie i kondycja fizyczna umożliwiająca bezpieczny udział w pielgrzymce.
Jeśli jednak dojdzie do urazu kończyny za granicą, co skutkuje koniecznością przeprowadzenia pilnej operacji na miejscu, to należy liczyć się z jej kosztem w wysokości ok. 25 tys. euro.
Obłęd jerozolimski
Pobyt pielgrzymkowy w Izraelu może wiązać się z dosyć zaskakującym zaburzeniem psychicznym. Jest nim syndrom jerozolimski.
Syndrom jerozolimski to zespół zaburzeń urojeniowych z myślami o tematyce religijnej, który występuje wśród pielgrzymów i turystów odwiedzających Jerozolimę. Ujawnia się on zazwyczaj w drugim–trzecim dniu pobytu pod wpływem silnych emocji związanych z przebywaniem w miejscach związanych z historią biblijną. Co ciekawe, dotyka on głównie mężczyzn w średnim wieku. Osoby dotknięte obłędem jerozolimskim utożsamiają się z postaciami ze Starego lub Nowego Testamentu. Mają silne poczucie misji, które werbalizują poprzez wygłaszanie kazań, śpiewanie psalmów czy recytowanie wersetów biblijnych.
Syndrom jerozolimski nie wymaga leczenia farmakologicznego. Objawy ustępują samoistnie po opuszczeniu miejsca kultu religijnego. Najlepszym rozwiązaniem w takiej sytuacji jest wcześniejszy powrót do Polski. Jest to dodatkowy koszt nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Rola ubezpieczenia w pielgrzymce
Współcześni pielgrzymi oczekują oferty ubezpieczeniowej, która sprosta ich potrzebom w związku z potencjalnymi komplikacjami zdrowotnymi podczas pobytu za granicą. Zadaniem ubezpieczyciela jest zapewnienie adekwatnego i kompleksowego zakresu ochrony.
SIGNAL IDUNA od wielu lat wspiera w obszarze ochrony ubezpieczeniowej branżę organizacji pielgrzymek oraz ich uczestników. Na bazie zdobytych doświadczeń oferowane ubezpieczenia turystyczne gwarantują realną pomoc w sytuacjach trudnych dla pielgrzymów, zarówno poprzez bieżące wsparcie assistance, jak i przejęcie kosztów leczenia za granicą.
Zachorowania opisane powyżej, takie jak zaostrzenie chorób przewlekłych, urazy kończyn czy obłęd jerozolimski, są objęte ochroną ubezpieczeniową w podstawowym zakresie ubezpieczenia BEZPIECZNE PODRÓŻE.
Zachęcam do kontaktu w celu omówienia szczegółów ochrony ubezpieczeniowej oraz doboru rozwiązań adekwatnych do specyfiki pielgrzymek i realnych potrzeb ich uczestników.
Aleksandra Kowalczyk
dyrektorka Biura Ubezpieczeń Turystycznych i Affinity
SIGNAL IDUNA Polska TU SA
