Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych oraz Europejski Mechanizm Stabilności (EMS) opublikowały 9 kwietnia 2026 roku dokument dyskusyjny na temat zarządzania ryzykiem katastrof naturalnych. Opracowanie opiera się na wcześniejszych badaniach, aby określić ilościowo korzyści płynące z europejskiego mechanizmu podziału ryzyka – składającego się z puli ubezpieczeń od katastrof naturalnych i zabezpieczenia opartego na pożyczkach.
Proponowany mechanizm ma na celu zmniejszenie poważnej luki ubezpieczeniowej w Europie, wskutek której w przeszłości około 75% strat gospodarczych z tytułu klęsk żywiołowych nie było objętych ochroną, oraz wzmocnienie odporności kontynentu na coraz częstsze występowanie poważnych katastrof naturalnych, takich jak powodzie, susze, burze i pożary lasów.
Zdaniem autorów dokumentu ubezpieczyciele, reasekuratorzy, rozwiązania rynkowe oraz, tam gdzie to możliwe, systemy krajowe powinny nadal odgrywać kluczową rolę w rozłożeniu ryzyka katastrof naturalnych. Ich potencjał może jednak okazać się niewystarczający do pokrycia strat wynikających z katastrof na dużą skalę, których występowanie staje się coraz bardziej prawdopodobne w cieplejszym klimacie. Proponowany mechanizm zarządzania ryzykiem składałby się z dwóch uzupełniających się części:
- finansowany ze składek, ogólnoeuropejski, oparty na ryzyku pakiet ubezpieczeń od klęsk żywiołowych,
- zabezpieczenie w formie pożyczki na wypadek ekstremalnych zdarzeń przekraczających pojemność puli.
EIOPA i ESM proponują utworzenie „europejskiej puli ubezpieczeń od klęsk żywiołowych”, która miałaby na celu dywersyfikację ryzyka w różnych krajach i rodzajach zagrożeń. Takie podejście umożliwiłoby ubezpieczycielom efektywniejsze wykorzystanie kapitału, rozszerzenie zakresu ochrony i utrzymanie przystępnych składek dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Pula byłaby finansowana ze składek opartych na ryzyku i przyniosłaby korzyści uczestniczącym ubezpieczycielom i państwom członkowskim poprzez dywersyfikację ekspozycji na w dużej mierze nieskorelowane ryzyka, zmniejszając tym samym zmienność strat.
Zabezpieczenie oparte na pożyczkach uzupełniłoby powyższy mechanizm o dodatkową finansową siatkę bezpieczeństwa na wypadek zdarzeń ekstremalnych, skutkujących wyczerpaniem puli. Zaprojektowane z myślą o neutralności fiskalnej, pozwoliłoby branży ubezpieczeniowej na pokrycie kosztów bez korzystania z pieniędzy podatników. Zapewniłoby przewidywalne i przystępne cenowo finansowanie, zmniejszyłoby zależność od doraźnego wsparcia publicznego i ustabilizowałoby koszty reasekuracji.
(AM, źródło: EIOPA)
