Prezydent Karol Nawrocki zdecydował o zawetowaniu ustawy z dnia 26 września 2025 r. nowelizującej ustawę o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Regulacja ma na celu zniesienie obowiązku każdorazowego nakładania kar pieniężnych przez Komisję Nadzoru Finansowego na zakłady ubezpieczeń.
W uzasadnieniu do swojej decyzji prezydent wskazał, że postanowienia noweli są niekorzystne systemowo, istotnie osłabiając instytucjonalną ochronę przed praktykami rynkowymi ubezpieczycieli w postaci nieterminowego wypłacania odszkodowań z OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, OC rolników oraz ubezpieczenia budynków rolniczych i w wysokości zgodnej z ustawowym zakresem odpowiedzialności gwarancyjnej.
W ocenie Karola Nawrockiego, ustawa mogłaby skutkować wykształceniem się w najbliższej przyszłości „na masową skalę, negatywnych praktyk rynkowych w postaci nieterminowego wypłacania odszkodowań dla poszkodowanych i ubezpieczonych – rolników. Ponadto, mając na uwadze treść normatywną ustawy i przedstawione uzasadnienie do projektu ustawy, ciężar przeciwdziałania nieterminowemu wypłacaniu odszkodowań w istocie przerzucony może zostać wyłącznie na poszkodowanego lub ubezpieczonego – rolnika, to jest na posiadane przez nich indywidualne instrumenty cywilnoprawne w postaci powództwa. Nie każdy jednak pokrzywdzony pójdzie do sądu z pozwem przeciwko dużej korporacji, między innymi z uwagi na niewspółmierność kosztów wynagrodzenia na obsługę prawną do wysokości dochodzonego roszczenia o odsetki za opóźnienie (obiektywną nieopłacalność działania, choć przy obiektywnym pokrzywdzeniu) lub z uwagi na aktualną długotrwałość postępowań sądowych, która pogłębia się w następstwie niezgodnych z Konstytucją działań obecnego Ministra Sprawiedliwości. W tym ujęciu łatwo zatem ustalić, kto zostanie rzeczywistym beneficjentem nowelizacji” – czytamy w uzasadnieniu do decyzji o zawetowaniu ustawy.
Zmiana trzech przypadków opóźnień
Zawetowana nowelizacja ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ma na celu zniesienie obowiązku każdorazowego nakładania kar pieniężnych przez KNF na zakłady ubezpieczeń. Nowela wprowadza fakultatywność karania zakładów, m.in. w sytuacjach związanych z:
- opóźnieniem w wypłacie odszkodowania,
- nieudzieleniem odpowiedzi na zgłoszone żądanie odszkodowawcze w przypadku szkód zagranicznych,
- nieterminowym postępowaniem likwidacyjnym, prowadzonym na rzecz UFG.
W ocenie projektodawcy, tj. Ministra Finansów i Gospodarki, wprowadzenie fakultatywności karania zakładów ubezpieczeń w tych przypadkach zapewni KNF możliwość wyboru środka lub sankcji, jaki będzie najwłaściwszy do zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Ponadto da Komisji swobodę kształtowania polityki nadzorczej w odniesieniu do podmiotów nadzorowanych, bez obowiązku każdorazowego stosowania kary pieniężnej.
PIU: Nowe przepisy usprawnią pracę
Nowela cieszyła się poparciem Polskiej Izby Ubezpieczeń. Piotr Wrzesiński, wiceprezes PIU, na antenie BIZNES24. Firma, giełda, pieniądze ocenił, że zniesienie zasady związania administracyjnego usprawni wewnętrzne mechanizmy Komisji i pozwoli skupić się na najważniejszych uchybieniach. Jego zdaniem zmiana nie oznacza bezkarności zakładów – nadal będą odpowiedzialne za swoje działania. Według wiceprezesa PIU nowelizacja przepisów da też szansę na odblokowanie ,,kolejki spraw” i poprawę efektywności nadzoru.
Piotr Wrzesiński przypomniał, że tylko w 2024 r. ubezpieczyciele wypłacili ponad 20 miliardów zł z tytułu 2 milionów szkód komunikacyjnych, co oznacza ponad 5,5 tys. spraw dziennie. Według eksperta w takiej skali zdarzają się opóźnienia, na które zakłady ubezpieczeń nie mają wpływu.
KNF: Monitoring to skuteczniejsze rozwiązanie
Z kolei Anna Wawrzyniecka z KNF podczas odbywającego się 11 września 2025 roku posiedzenia sejmowych komisji ds. deregulacji i finansów, odnosząc się do kwestii ochrony konsumentów, tłumaczyła, że od dłuższego czasu Komisja wdraża działania nadzorcze, które mają w systemowy sposób monitorować likwidację szkód przez ubezpieczycieli. Wyjaśniła, że pierwszym krokiem była modyfikacja kilka lat temu obowiązkowej sprawozdawczości, w której znalazły się informacje dotyczące skarg i reklamacji klientów oraz spraw sądowych, w których ubezpieczyciel jest pozwany.
– Na bazie tej sprawozdawczości co kwartał monitorujemy, jak wygląda sytuacja, w których zakładach ubezpieczeń wskaźniki relacji skarg, reklamacji, spraw sądowych pozostają w jakimś niepokojąco wysokim poziomie w stosunku do skali prowadzonej działalności, czyli do liczby ubezpieczonych, do liczby zlikwidowanych szkód, to jest przedmiotem ciągłego monitoringu – poinformowała.
Kolejnym realizowanym wraz z UFG krokiem jest wykorzystanie danych m.in. na temat zgłoszonych i zlikwidowanych szkód, które przekazywane są przez zakłady do Ośrodka Informacji Funduszu.
– Na bazie tych danych będziemy chcieli monitorować w sposób bardzo dokładny, w jakich terminach szkody są przez zakłady ubezpieczeń likwidowane – powiedziała. – Te informacje będą nam służyły do kompleksowego, systemowego monitorowania jak wygląda struktura i terminowość likwidacji szkód. Jest to naszym zdaniem dużo bardziej efektywne narzędzie dające całościowy pogląd na temat procesu likwidacji szkód niż to, co w tej chwili realizujemy w związku z przepisem, który jest przedmiotem dzisiejszej dyskusji – dodała.
Anna Wawrzyniecka poinformowała też, że w ciągu ostatnich 5 lat KNF nałożyła kary w ok. 317 przypadkach nieterminowej likwidacji szkód. Dodała, że rocznie zakłady likwidują ok. 10 mln szkód, a do zakładów wpływa poniżej 300 tys. skarg i reklamacji rocznie.
Artur Makowiecki
news@gu.com.pl
