Z analizy Deloitte wynika, że bez zmian organizacyjnych i finansowych obecny model systemu opieki długoterminowej w Polsce – rozproszony między ochronę zdrowia, pomoc społeczną i opiekę rodzinną – nie będzie w stanie odpowiedzieć na coraz wyższą liczbę osób niesamodzielnych. Wobec rosnącej luki opiekuńczej coraz większego znaczenia nabierają ubezpieczenia długoterminowe, a ich rola nie będzie ograniczać się wyłącznie do wypłaty świadczeń.
– Wyzwanie, przed którym dzisiaj stoimy, wynika nie tylko z samego kierunku zmian demograficznych, ale ze sposobu funkcjonowania systemu. Opieka długoterminowa w Polsce wciąż funkcjonuje jako zbiór odrębnych świadczeń i instytucji, a nie jako spójny system, który potrafi prowadzić seniora i jego rodzinę od diagnozy do realnego wsparcia – mówi Marcin Warszewski, partner i lider usług dla sektora ubezpieczeniowego Deloitte.
Potrzebne wielokrotnie większe nakłady
Według szacunków Deloitte, aby ograniczyć narastającą lukę opiekuńczą, nakłady na opiekę długoterminową powinny wzrosnąć do ok. 2,2% PKB w 2050 r. Dziś Polska wydaje na ten cel ze środków publicznych ok. 0,6%. Przy obecnej skali gospodarki oznaczałoby to wzrost z ok. 22,6 mld zł do ok. 83 mld zł rocznie. Dla porównania: w budżecie na 2026 r. na program Rodzina 800+ zapisano 61,7 mld zł, a na 13. i 14. emeryturę łącznie 31,8 mld zł. Obecnie system nie dysponuje potrzebnymi środkami. Rząd sam wskazuje, że sektor opieki długoterminowej wymaga stworzenia stabilnego i adekwatnego modelu finansowania.
Rosnące potrzeby opiekuńcze będą coraz silniej wpływać nie tylko na politykę społeczną i ochronę zdrowia, lecz także na rynek pracy. Według szacunków Komisji Europejskiej relacja liczby osób w wieku 65+ do populacji w wieku 20–64 lat wzrośnie w Polsce z 31,9 w 2022 r. do 55,4 w 2050 r. OECD podkreśla jednocześnie, że opieka nieformalna w Polsce ogranicza aktywność zawodową opiekunów.
Ubezpieczenia opieki długoterminowej jako kluczowy element przyszłego systemu
W ocenie ekspertów Deloitte wobec rosnącej luki opiekuńczej coraz większego znaczenia będą nabierać ubezpieczenia opiekuńcze. Ich rola nie będzie ograniczać się wyłącznie do wypłaty świadczeń – w przyszłości ubezpieczyciele będą także organizatorami opieki, zapewniając koordynację usług domowych i instytucjonalnych oraz dostęp do sieci placówek medyczno-opiekuńczych.
Analitycy są zdania, że w Polsce szczególny potencjał mają polisy hybrydowe, łączące ochronę życia z zabezpieczeniem na wypadek niesamodzielności – są one bardziej intuicyjne dla klientów, a dla rynku łatwiejsze do wdrożenia na szerszą skalę. Jednak rozwój takich rozwiązań wymaga czegoś więcej niż innowacji produktowej. Potrzebny jest spójny model opieki obejmujący jasne zasady współpracy sektora publicznego i prywatnego, stabilne ramy prawne, bodźce podatkowe, długoterminowe instrumenty inwestycyjne oraz rozwój opieki środowiskowej i instytucjonalnej. Bez tych elementów nawet najlepiej zaprojektowane produkty nie odpowiedzą w pełni na potrzeby starzejącego się społeczeństwa.
– Musimy przygotować się na rzeczywistość, w której żyjemy coraz dłużej. Także jako ubezpieczyciele potrzebujemy przemyśleć perspektywę podejścia do generacji Silver, która nie jest wyłącznie wyzwaniem dla systemu opieki czy finansów publicznych, ale to ogromna, zróżnicowana grupa o konkretnych potrzebach, potencjale i aktywności ekonomicznej – mówi Piotr Wrzesiński, wiceprezes zarządu Polskiej Izby Ubezpieczeń.
Zagadnienia te były przedmiotem dyskusji podczas śniadania biznesowego Deloitte, które odbyło się 12 marca 2026 r. W spotkaniu uczestniczyli: Aneta Podyma – prezeska zarządu Unum Życie, Piotr Wrzesiński – wiceprezes Polskiej Izby Ubezpieczeń, dr Rafał Bakalarczyk z Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych oraz Aleksander Jakubowski – zastępca dyrektora Departamentu Polityki Senioralnej w KPRM.
W ocenie Deloitte rozwiązania ubezpieczeniowe powinny być jednym z filarów docelowego modelu systemu opieki długoterminowej, obok jednolitych standardów jakości, lepszej koordynacji między ochroną zdrowia a pomocą społeczną oraz rozwoju kadr i opieki środowiskowej.
O analizie
Analiza Deloitte została przygotowana na podstawie danych OECD, Komisji Europejskiej, Eurostatu oraz dokumentów rządowych dotyczących reformy opieki długoterminowej i finansów publicznych. Szacunek wzrostu nakładów do ok. 2,2 proc. PKB jest szacunkiem Deloitte.
(AM, źródło: Deloitte)
