W Wielkiej Brytanii pewien znany analityk finansowy wykupił OC zawodowe na wypadek błędnych prognoz rynkowych. W wywiadzie przyznał, że po jednej nietrafionej analizie został pozwany przez dużego klienta instytucjonalnego, który poniósł milionowe straty. Od tamtej pory każdą publikację opiera nie tylko na badaniach, ale też na… klauzulach ubezpieczeniowych.
To pokazuje, że w dzisiejszym świecie odpowiedzialność zawodowa może dotyczyć nie tylko lekarzy czy inżynierów, ale również każdego, kto wpływa na decyzje biznesowe innych. OC zawodowe przestaje być niszowe – staje się nowym standardem profesjonalizmu.
OC zawodowe – wymóg czy realna ochrona?
W Polsce ubezpieczenie OC zawodowe jest obowiązkowe dla wielu profesji: lekarzy, architektów, doradców podatkowych, adwokatów czy radców prawnych. Minimalne sumy gwarancyjne są określone przepisami prawa i różnią się w zależności od zawodu. Teoretycznie sprawa powinna być prosta. Ale zdarza się, że praktyka wygląda inaczej.
Coraz więcej profesjonalistów posiada OC, ale tylko na papierze. Polisy są zawierane „z obowiązku”, często bez analizy potencjalnego ryzyka i zakresu odpowiedzialności. Sumy gwarancyjne pozostają na poziomie minimum, a to oznacza jedno: ochrona ubezpieczeniowa jest pozorna.
Zmiana zasad gry: Rynek tego wymaga
W rzeczywistości OC zawodowe przestało być tylko wymogiem ustawowym, staje się koniecznością rynkową. W przetargach, w kontraktach B2B, a nawet w procesie wdrożenia klienta posiadanie odpowiedniego ubezpieczenia to dziś często warunek konieczny do rozpoczęcia współpracy.
Do tego dochodzi istotna zmiana kulturowa: klienci stają się coraz bardziej świadomi swoich praw lub – jak mówią niektórzy – coraz bardziej roszczeniowi. Częściej kierują sprawy do sądu. Coraz więcej oczekują i coraz mniej wybaczają.
Dane, które nie kłamią
Statystyki Ministerstwa Sprawiedliwości i analiz kancelarii pokazują, że liczba spraw cywilnych związanych z odpowiedzialnością zawodową rośnie z roku na rok. Najwięcej dotyczy branż budowlanej, medycznej, doradczej oraz IT. Od kilku lat widać wyraźny trend wzrostowy.
Z perspektywy agencji ubezpieczeniowej obsługującej przedsiębiorców widać wyraźnie, że dziś temat OC w biznesie pojawia się już w rozmowie z niemal co trzecim nowym klientem, podczas gdy jeszcze kilka lat temu był to raczej wyjątek niż standard. OC w biznesie coraz częściej jest warunkiem udziału w przetargach, podpisania umowy NDA lub rozpoczęcia realizacji zlecenia.
Cichy wróg: Niedoubezpieczenie
Na co zwracać uwagę przy tego typu polisie? Jednym z najczęstszych błędów jest niedoubezpieczenie. Chodzi o przypadek, gdy suma ochrony jest dramatycznie niedoszacowana wobec realnego ryzyka, np. w przypadku niepowodzenia, błędnego działania lub zaniechania. To nie to samo co brak polisy. Fałszywe zabezpieczenie bywa groźniejsze niż jego brak.
Jeśli twoja umowa B2B przewiduje odpowiedzialność do 1 mln zł, a twoje OC opiewa na 100 tys. zł, to właśnie jest niedoubezpieczenie. Ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie tylko do wysokości sumy gwarancyjnej. Resztę pokrywasz z własnych środków.
Historia Anny
Czy tak się zdarza? Częściej niż myślisz. Historia niedoubezpieczonej Anny pokazuje, że dobra relacja z agentem to nie wszystko. Anna od 11 lat prowadzi we Wrocławiu biuro projektowe. Pracowała głównie dla deweloperów, realizując inwestycje mieszkaniowe i komercyjne. Od początku swojej działalności współpracowała z jednym agentem ubezpieczeniowym – lojalnie co roku odnawiała polisę. Jej obowiązkowe OC zawodowe opiewało na 50 tys. zł. Dodatkowo, agent zaproponował dobrowolne ubezpieczenie z sumą 200 tys. zł. Brzmiało rozsądnie, więc Anna podpisała umowę, nie analizując szczegółów.
Kilka miesięcy później w jednym z projektów doszło do błędu w instalacji wentylacyjnej. Opóźnienia, straty i w konsekwencji roszczenie inwestora na bagatela 486 tys. zł. Polisa pokryła tylko 250 tys. zł. Anna musiała pokryć brakujące 236 tys. zł z własnych środków. Zawiodła nie tylko suma ubezpieczenia. Zawiódł brak audytu, brak rozmowy, brak komunikacji, brak świadomości klientki.
A jak to robią najlepsi?
Jak powinno to być zrobione? W Szwajcarii czy krajach skandynawskich często spotykanym standardem są regularne przeglądy polis i rozmowy z klientem o zmianach w jego działalności. Agenci i doradcy nie tylko odnawiają umowy, ale również analizują sytuację i potrzeby klienta. Sprawdzają skalę działalności, profil ryzyka, zmiany w strukturze klienta i dostosowują ochronę. Nie wymaga to godzin dodatkowej pracy. Wymaga to odpowiedniego podejścia.
Automatyzm to nie strategia. Historia Anny nie jest wyjątkiem. Ubezpieczenia zawodowe powinny zmieniać się wraz z rozwojem firmy, zakresem odpowiedzialności, typem projektów.
Podsumowanie
Jeśli nie masz OC w biznesie, to sprawdź, jak wygląda oferta dla twojej działalności. Prawdopodobnie składka nie będzie wyzwaniem dla twojej firmy, nawet jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą.
Jeśli już masz umowę, zweryfikuj sumy ubezpieczenia i nie wznawiaj polisy z przyzwyczajenia. Rok do roku biznes się zmienia. Rynek też. A twoje OC powinno zadziałać, kiedy naprawdę będzie potrzebne. A jeśli agent ci tego nie powiedział, może warto go zmienić?
Allan Pasternak
założyciel agencji ubezpieczeniowej LICHO NIE ŚPI ubezpiecz wszystko
