Komisja Nadzoru Finansowego opublikowała stanowisko dotyczące stosowania przepisów o układzie, tj. instytucji umożliwiającej nadzwyczajne złagodzenie sankcji w postępowaniach wszczynanych na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. KNF uznała w nim, że samo zaprzestanie naruszeń prawa lub usunięcie stanu niezgodności z prawem dopiero po wydaniu decyzji pierwszej instancji nie będzie już uzasadniało wszczęcia postępowania układowego.
W swoim wystąpieniu nadzór przypomniał, że w początkowym okresie obowiązywania przepisów art. 18k i nast. ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym dopuszczał możliwość prowadzenia postępowania układowego również na etapie odwoławczym, tak aby z jego zalet skorzystać mogły również te podmioty, których postępowanie weszło już w etap drugiej instancji. Po ponad dwóch latach od wejścia w życie przepisów KNF uznaje jednak, że przesłanki zawarcia układu w postaci zaprzestania naruszenia prawa lub usunięcia stanu niezgodności z prawem powinny być realizowane na wcześniejszym etapie postępowania, tj. najpóźniej w pierwszej instancji. Urząd stoi na stanowisku, że układ ma szanse przyczynić się do przyspieszenia postępowania wówczas, gdy do zaprzestania naruszeń prawa lub usunięcia stanu niezgodności z prawem dojdzie przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji. Według Komisji jedynie wtedy będzie to przyczyniało się do pełniejszej realizacji celów nadzorczych i zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rynku finansowego.
„W konsekwencji KNF wskazuje, że samo zaprzestanie naruszeń prawa lub usunięcie stanu niezgodności z prawem dopiero po wydaniu decyzji pierwszej instancji nie będzie już uzasadniało wszczęcia postępowania układowego. Wszczęcie postępowania układowego w drugiej instancji będzie możliwe jedynie w sytuacji, w której pojawią się istotne nowe okoliczności (niezwiązane z zaprzestaniem naruszenia prawa albo usunięciem stanu niezgodności z prawem), pozwalające osiągnąć cele nadzorcze niemożliwe lub trudne do uzyskania w sankcyjnym postępowaniu administracyjnym. Takimi nowymi okolicznościami będzie zasadniczo usunięcie skutków naruszenia lub naprawienie szkód wyrządzonych w wyniku naruszenia lub podjęcie zobowiązań układowych w tym zakresie (np. wypłata albo zobowiązanie do wypłaty rekompensat na rzecz poszkodowanych klientów, poinformowanie albo zobowiązanie do poinformowania klientów o naruszeniach prawa). Należy przy tym pamiętać, że zobowiązania układowe powinny pozostawać w bezpośrednim związku z naruszeniem oraz spełniać wymogi ustawowe. Ich realizacja podlega ponadto nadzorowi i weryfikacji przez KNF” – czytamy w stanowisku nadzoru.
KNF zaznacza, że celem jej stanowiska nie jest ograniczenie stosowania instytucji układu, lecz zapewnienie jej zgodności z pierwotnymi założeniami. Komisja podkreśliła, że dąży do tego, aby strony postępowania podejmowały działania naprawcze możliwie najwcześniej, tj. najlepiej przed wszczęciem postępowania lub ewentualnie na etapie pierwszej instancji. W takich przypadkach możliwe jest zastosowanie złagodzenia sankcji w ramach układu.
„Mimo powyższego, zaprzestanie naruszeń prawa lub usunięcie niezgodności z prawem na późniejszym etapie (po wydaniu decyzji pierwszej instancji) nie pozostaje działaniem bez znaczenia – nie wystarczy już wprawdzie do wszczęcia postępowania układowego, ale może zostać uwzględnione przez KNF przy wymiarze sankcji administracyjnej nakładanej w trybie postępowania sankcyjnego, bez stosowania układu” – stwierdził nadzór.
(AM, źródło: KNF)
