Uderzenie pioruna można zakwalifikować jako „nadzwyczajną okoliczność”, która zwalnia przewoźnika lotniczego z obowiązku zapłaty odszkodowania w przypadku dużego opóźnienia lub odwołania lotu, jeżeli wiąże się z obowiązkowymi kontrolami bezpieczeństwa, prowadzącymi do opóźnionego oddania samolotu do użytku – orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Sprawa dotyczyła zdarzenia z udziałem samolotu Austrian Airlines, który krótko przed lądowaniem w rumuńskich Jassach został uderzony piorunem. Ze względu na późniejsze obowiązkowe kontrole bezpieczeństwa nie mógł wykonać zgodnie z planem następnego lotu do Wiednia. Jeden z pasażerów, który dotarł do stolicy Austrii lotem zastępczym z ponad siedmiogodzinnym opóźnieniem, przeniósł swoje potencjalne roszczenia z tego tytułu na AirHelp, który przed sądami austriackimi dochodzi od linii lotniczej odszkodowania w wysokości 400 euro.
Austrian Airlines podniosły, że uderzenie pioruna skutkujące obowiązkowymi kontrolami bezpieczeństwa stanowi nadzwyczajną okoliczność. Linie lotnicze zwróciły ponadto uwagę, że podjęły wszelkie racjonalne środki w celu zaradzenia opóźnieniu. W związku z tym, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie praw pasażerów linii lotniczych, nie były zobowiązane do zapłaty odszkodowania. Sąd austriacki, przed którym zawisł spór, zwrócił się w tej kwestii do TSUE.
Trybunał odpowiedział, że uderzenie pioruna w samolot, który miał wykonać lot, stanowi nadzwyczajną okoliczność w sytuacji, gdy skutkowało ono obowiązkowymi kontrolami bezpieczeństwa, prowadzącymi do opóźnionego oddania maszyny do użytku. TSUE zauważył m.in., że unijny prawodawca włączył do pojęcia „nadzwyczajnych okoliczności” warunki meteorologiczne uniemożliwiające dany lot, do których zalicza się ryzyko uderzenia pioruna. Taka sytuacja, w następstwie której samolot musi przejść obowiązkowe kontrole bezpieczeństwa, nie jest nierozerwalnie związana z jego systemem funkcjonowania. Uderzenie pioruna nie jest zatem właściwe dla normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i pozostaje poza zakresem jego skutecznej kontroli.
TSUE podkreślił, że powyższy wniosek umożliwia zagwarantowanie celu, jakim jest bezpieczeństwo pasażerów, zapobiegając zachęcaniu przewoźników lotniczych do rezygnacji z podejmowania wymaganych środków, co prowadziłoby do przedkładania zachowania i punktualności lotów nad troskę o zapewnienie bezpieczeństwa pasażerów. Aby zwolnić się z obowiązku zapłaty odszkodowania, przewoźnik musi jeszcze wykazać, że podjął wszelkie racjonalne środki w celu uniknięcia nadzwyczajnych okoliczności i ich następstw, takich jak duże opóźnienie. Trybunał uznał, że ocena tej kwestii w niniejszej sprawie należy do sądu austriackiego (wyrok z 16 października 2025 roku w sprawie C-399/24).
(AM, źródło: TSUE)
