W ostatnich latach sektor odnawialnych źródeł energii (OZE) rozwija się w bezprecedensowym tempie – zarówno globalnie, jak i w Polsce. Na koniec 2025 r. OZE odpowiadały za ponad połowę (50,04%) mocy zainstalowanej w kraju, osiągając poziom 37 777 MW.
Udział zielonej energii w produkcji energii elektrycznej przekroczył 31%, co oznacza istotną zmianę w systemie dotychczas zdominowanym przez węgiel.
Wzrost ten wynika przede wszystkim z dynamicznego rozwoju fotowoltaiki oraz nowych farm wiatrowych. Jednocześnie sektor mierzy się z istotnymi wyzwaniami – przede wszystkim ograniczeniami infrastruktury sieciowej oraz koniecznością bilansowania niestabilnych źródeł energii, co zwiększa znaczenie magazynów energii.
Rosnące znaczenie ubezpieczeń w sektorze OZE
Rozwój OZE pociąga za sobą wzrost ryzyk inwestycyjnych i operacyjnych, co przekłada się na rosnące zapotrzebowanie na wyspecjalizowane rozwiązania ubezpieczeniowe. Inwestorzy, uwzględniając wysokie nakłady kapitałowe i długi okres zwrotu, coraz częściej poszukują kompleksowej ochrony.
Kluczowym elementem jest zarządzanie ryzykiem na każdym etapie inwestycji – od fazy projektowej przez budowę po eksploatację. Proces underwritingowy obejmuje szczegółową analizę techniczną, organizacyjną i środowiskową.
Specyfika ryzyk w przypadku farm wiatrowych
Ocena ryzyka w przypadku farm wiatrowych zależy od wielu czynników. Istotne znaczenie mają m.in. wiek i stan techniczny instalacji – urządzenia używane, niepoddane renowacji generują wyższe ryzyko szkody. Kluczowe są również parametry farmy, w tym jej moc, oraz jakość wykonania na etapie budowy (np. fundamenty i zabezpieczenia).
Z perspektywy ubezpieczyciela duże znaczenie mają umowy serwisowe – ich zakres oraz doświadczenie wykonawców. Ponadto duże znaczenie mają prace wykonane jeszcze na etapie budowy, jak np. wzniesienie fundamentów i rodzaj zastosowanych zabezpieczeń.
Do głównych zagrożeń dla farm wiatrowych należą wyładowania atmosferyczne, silny wiatr, grad, burze oraz awarie techniczne.
Specyfika ryzyk dla instalacji fotowoltaicznych
W przypadku instalacji fotowoltaicznych (PV) przedstawia się to nieco inaczej – ubezpieczenie obejmuje nie tylko panele, ale także całą infrastrukturę towarzyszącą: linie przesyłowe, transformatory, konstrukcje wsporcze oraz systemy zabezpieczeń.
Na ocenę ryzyka wpływają m.in. lokalizacja, data uruchomienia instalacji, moc, powierzchnia oraz producenci kluczowych komponentów. Istotne jest również miejsce montażu (grunt, dach, fasada) oraz zastosowana technologia, np. trackery. Podobnie jak w przypadku farm wiatrowych, ważny jest sposób jej konserwacji i zabezpieczenia odgromowe.
Do głównych zagrożeń należą przepięcia, niekorzystna lokalizacja (np. tereny zalewowe), zjawiska atmosferyczne, jak choćby gradobicia, silny wiatr czy śnieg, a także awarie oraz kradzieże.
Ewolucja produktów ubezpieczeniowych
Jeszcze kilka lat temu ubezpieczenia OZE ograniczały się głównie do ochrony mienia w formule all risks. Obecnie rynek oferuje zaawansowane rozwiązania obejmujące cały cykl życia instalacji – od transportu i montażu po wieloletnią eksploatację.
Współczesna polisa dla farmy fotowoltaicznej lub wiatrowej to fundament stabilności finansowej inwestora. Standardem staje się ochrona utraty zysku (Business Interruption), która zabezpiecza ciągłość finansową inwestora w przypadku przerw w działalności. Jednym z ubezpieczycieli, który od dłuższego czasu oferuje takie rozwiązanie, jest TUiR WARTA SA.
Kompleksowe podejście do ochrony
Warunki obejmują trzy sekcje.
Sekcja I – Ubezpieczenie elektrowni fotowoltaicznych lub elektrowni wiatrowych, która łączy w sobie ryzyka majątkowe i techniczne w formule all risk.
Sekcja II – Ubezpieczenie utraty przychodu wskutek szkody w elektrowniach fotowoltaicznych lub elektrowniach wiatrowych.
Sekcja III – Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorców, będących operatorami elektrowni fotowoltaicznych lub elektrowni wiatrowych.
Poza wieloma ryzykami i kosztami dodatkowymi, które są objęte ochroną (w tym m.in. koszty związane z budową tymczasowych dróg dojazdowych i zaplecza technicznego), nasze OWU uwzględniają:
- możliwość bezzwłocznej naprawy szkód o mniejszej wartości,
- brak konsumpcji sumy ubezpieczenia mienia po szkodzie,
- kalkulację wartości szkody częściowej bez potrącania stopnia zużycia,
- kalkulację wartości szkody całkowitej bez potrącania stopnia zużycia, a w przypadku szkód powstałych wskutek awarii mechanicznej lub awarii elektrycznej dla mienia w wieku do 10 lat włącznie.
Nowe kierunki rozwoju rynku
Rosnąca skala inwestycji – często o mocy kilkudziesięciu megawatów – oraz ich lokalizacja na terenach poprzemysłowych zwiększają znaczenie profesjonalnego zarządzania ryzykiem.
Jednocześnie kluczowym kierunkiem rozwoju staje się magazynowanie energii. Wielkoskalowe magazyny bateryjne umożliwią stabilizację systemu poprzez gromadzenie nadwyżek energii i ich wykorzystanie w okresach niskiej produkcji.
Podsumowanie
Rynek ubezpieczeń dla sektora OZE w Polsce osiągnął poziom dojrzałości, stając się integralnym elementem transformacji energetycznej.
Bez profesjonalnej ochrony ubezpieczeniowej tempo zmian byłoby znacznie wolniejsze – to właśnie polisy dają bankom pewność do finansowania miliardowych inwestycji i zapewniają bezpieczeństwo. W dobie transformacji ubezpieczyciele nie są tylko likwidatorami szkód, lecz stali się strategicznymi partnerami wspierającymi rozwój zielonej energetyki.
Magdalena Kaczmarek
Senior Underwriter, ekspertka od energetyki w Departamencie Klientów Strategicznych i Reasekuracji
Warta
