28 lipca 2026 roku do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów został wpisany projekt nowelizacji ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej oraz ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. Celem projektowanej noweli jest transpozycja do polskiego porządku prawnego postanowień przyjętych w ramach przeglądu dyrektywy Wypłacalność II (Solvency II). Państwa członkowskie są zobowiązane do ich przyjęcia do dnia 29 stycznia 2027 r.
Ministerstwo Finansów i Gospodarki, które jest autorem projektu, podkreśla, że nowelizacja zawiera wyłącznie regulacje wdrażające przepisy bezwzględnie wymagane przez prawo Unii Europejskiej (poziom minimum)
Zawarte w projekcie ustawy rozwiązania obejmują m.in. zobowiązanie Komisji Nadzoru Finansowego do przeprowadzania regularnych przeglądów i ocen systemów zarządzania, przyznanie jej uprawnień do podejmowania środków nadzorczych w celu poprawy sytuacji zakładów w zakresie płynności oraz w celu ochrony ubezpieczających i zachowania stabilności finansowej, a także minimalnych uprawnień nadzorczych względem dominujących podmiotów ubezpieczeniowych i dominujących podmiotów nieregulowanych do celu nadzoru nad grupą.
Wzmocnienie nadzoru nad działalnością transgraniczną
Zapisane w projekcie postanowienia wprowadzają też rozwiązania wzmacniające współpracę krajowych organów nadzorczych i Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) w ramach nadzoru nad działalnością transgraniczną zakładów ubezpieczeń oraz reasekuracji.
Projektowana ustawa przewiduje również doprecyzowanie zasad obliczania wypłacalności na poziomie grupy, wyodrębnienie małych i niezłożonych zakładów i określenie środków proporcjonalności a także zobowiązanie zakładów ubezpieczeń oraz reasekuracji do uwzględniania możliwych zmian makroekonomicznych oraz zachodzących na rynkach finansowych w ramach własnej oceny ryzyka i wypłacalności. a także stosowania zasady ostrożnego inwestora i sporządzania oraz aktualizowania planów zarządzania ryzykiem płynności.
Większa transparentność w zakresie ekspozycji na ryzyko
Pozostałe rozwiązania wprowadzane przez nowelę to:
- wyodrębnienie w sprawozdaniu o wypłacalności i kondycji finansowej części adresowanej do ubezpieczających oraz części adresowanej do osób zawodowo działających na rynku,
- nałożenie na zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji wymogu określenia ekspozycji na ryzyka związane ze zmianą klimatu i oceny ich wpływu na działalność danego zakładu w ramach własnej oceny ryzyka i wypłacalności,
- zmiany w zakresie środków dotyczących gwarancji długoterminowych, w tym obejmujących: ekstrapolację odpowiedniej struktury terminowej stopy procentowej wolnej od ryzyka, korektę z tytułu zmienności oraz umożliwienie stosowania mechanizmu stopniowego wprowadzania.
Nowe przepisy podniosą jakość nadzoru
Projektodawca oczekuje, że w wyniku transpozycji unijnych przepisów nastąpi poprawa jakości nadzoru na poziomie pojedynczego zakładu ubezpieczeń i na poziomie grupy. Oczekiwanym efektem jest również wzmocnienie nadzoru nad działalnością transgraniczną zakładów ubezpieczeń, a także zasady proporcjonalności. MFiG liczy także na to, iż nowe regulacje umożliwią skuteczniejsze przeciwdziałanie potencjalnemu narastaniu ryzyka systemowego w sektorze ubezpieczeń, jak również będą skutkować poprawą transparentności sprawozdań o wypłacalności i kondycji finansowej.
Inne oczekiwane efekty wejścia w życie nowych przepisów to:
- poprawa zarządzania ryzykiem klimatycznym przez zakłady ubezpieczeń oraz reasekuracji i nadzoru nad nim,
- zwiększenie wrażliwości na ryzyko i ograniczenie nadmiernej krótkoterminowej zmienności wypłacalności zakładów,
- stworzenie zachęt dla zakładów, aby przyczyniały się do długoterminowego zrównoważonego finansowania gospodarki.
Projekt ma zostać przyjęty przez rząd w IV kwartale obecnego roku.
Artur Makowiecki
news@gu.com.pl
