30 marca 2026 roku Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych opublikował swój trzeci raport dotyczący stosowania dyrektywy w sprawie dystrybucji ubezpieczeń (IDD). Dokument analizuje m.in. zmiany w strukturze rynku pośredników ubezpieczeniowych, rozwój działalności transgranicznej, jakość doradztwa i metody sprzedaży, wpływ IDD na pośredników ubezpieczeniowych w formie małych i średnich przedsiębiorstw oraz to, czy właściwe organy posiadają wystarczające uprawnienia i zasoby do wykonywania swoich zadań.
Najnowsze ustalenia EIOPA dotyczące struktury rynku dystrybucji ubezpieczeń potwierdzają trendy uwydatnione już w poprzednich raportach. Liczba zarejestrowanych pośredników spadła w ciągu ostatnich dwóch lat z powodu konsolidacji, zaostrzenia wymogów zawodowych oraz trudności w pozyskaniu nowych talentów. Jednocześnie liczba pośredników z paszportem UE wzrosła o 12% między 2020 a 2024 rokiem, co wskazuje na wzrost zainteresowania dystrybucją transgraniczną.
Niedociągnięcia w procesie sprzedaży
Raport wskazuje, że jakość doradztwa i metod sprzedaży poprawiła się na niektórych rynkach, ale na innych utrzymują się uporczywe niedociągnięcia, w tym w procesie posprzedażowym (np. bardzo długi czas rozpatrywania roszczeń). Zgłoszone słabości potwierdzają rezultaty niedawnego badania typu mystery shopping przeprowadzonego przez EIOPA, które wykazało ograniczoną korelację między dokładnością procesu sprzedaży a dopasowaniem oferowanych produktów do profili kupujących. Badanie wykazało, że dłuższe i bardziej szczegółowe sesje nie przekładały się na lepsze wyniki dla kupujących, co zdaniem urzędu wskazuje na potrzebę uproszczenia procesu sprzedaży.
Powszechność AI wymaga doprecyzowania IDD
W obszarze dystrybucji cyfrowej generatywna sztuczna inteligencja jest coraz częściej wykorzystywana za pośrednictwem chatbotów i narzędzi sprzedażowych, co może istotnie wpłynąć na sposób realizacji niektórych codziennych działań. Autorzy raportu podkreślają, że ze względu na to, iż IDD nie reguluje kompleksowo kanałów cyfrowych ani nie zawiera szczegółowych wytycznych dotyczących modeli doradztwa opartych na AI, istnieje potrzeba doprecyzowania przepisów regulujących nowe technologie.
Ocena preferencji do poprawki
Dowody pochodzące od krajowych organów (NCA) i urzędów nadzoru finansowego (ESA) pokazują również, że informacje dotyczące zrównoważonego rozwoju i oceny preferencji są często słabo rozumiane przez konsumentów i niespójnie stosowane. Luki w wiedzy dystrybutorów na temat zrównoważonego finansowania, a także rozbieżności między ramami regulacyjnymi – w szczególności różnice między szablonami SFDR i IDD – mogą dodatkowo komplikować proces sprzedaży. Chociaż nieodpowiednie produkty były oferowane tylko w ograniczonej liczbie przypadków, ustalenia budzą obawy co do proporcjonalności i skuteczności obecnych wymogów w zakresie zapewniania lepszych rezultatów dla konsumentów.
Problem zachęt nadal nierozwiązany
Pomimo rosnącej uwagi organów regulacyjnych i działań nadzorczych w ostatnich latach, nieadekwatne zachęty i niewystarczająca przejrzystość nadal stanowią zagrożenie dla ochrony konsumentów na niektórych rynkach, szczególnie w odniesieniu do dystrybucji ubezpieczeń na życie lub ubezpieczeń kredytów. W odpowiedzi na ankietę przeprowadzoną przez EIOPA niektóre NCA wskazały, że rozważają wprowadzenie środków na szczeblu krajowym w celu dalszego ograniczenia wypłaty/otrzymywania prowizji, w tym poprzez wprowadzenie ich zakazu lub wdrożenie zaostrzonych zasad ujawniania informacji.
Autorzy raportu ocenili, że dyrektywa IDD nadal zapewnia minimalne standardy sprawiedliwej i przejrzystej dystrybucji ubezpieczeń w całej UE. Jednak ciągłe wyzwania, w szczególności w zakresie cyfryzacji, procesów sprzedaży i integracji preferencji w zakresie zrównoważonego rozwoju, wymagają ciągłej uwagi. EIOPA będzie bazować na tych ustaleniach, aby promować konwergencję nadzoru i wspierać wdrażanie Strategii Inwestycji Detalicznych Komisji Europejskiej oraz ewentualny przegląd dyrektywy IDD.
(AM, źródło: EIOPA)
