Ryzyka klimatyczne sprawiają, że firmy z branży finansowej muszą myśleć o adaptacji do klimatu i odporności. Wraz z ich nasilaniem rośnie wpływ na działalność firm, zarządzanie ryzykiem i świadczenie usług finansowych, to zaś ma bezpośrednie konsekwencje dla konsumentów, integralności rynku i konkurencji.
Do wniosku, że czas reagować, doszedł brytyjski organ nadzoru finansowego (FCA). Zdefiniował następujące ryzyka klimatyczne: 1. ograniczony dostęp do ubezpieczeń – w miarę nasilania się ryzyk klimatycznych niektórzy konsumenci mogą mieć utrudniony dostęp do ubezpieczenia; w skrajnych przypadkach może to pozostawić gospodarstwa domowe bez ubezpieczenia, szczególnie na obszarach o wyższym ryzyku; 2. rynki ubezpieczeniowe funkcjonują mniej efektywnie – rosnące koszty roszczeń i niepewność w ocenie ryzyk mogą utrudniać ubezpieczycielom dokładną ich wycenę; z czasem może to wpływać na konkurencję, potencjał rynkowy oraz dostępność produktów takich jak ubezpieczenia majątkowe; 3. utrudniony dostęp do kredytów hipotecznych – ryzyka fizyczne wpływają na wartość nieruchomości lub ich ubezpieczenie, dostęp do finansowania hipotecznego może być zagrożony, pożyczkodawcy mogą być mniej skłonni udzielać kredytów pod zabezpieczenie nieruchomości na obszarach o wyższym ryzyku; 4. trudności w wycenie ryzyka klimatycznego – luki w danych, modelowaniu i prognozowanej ocenie ryzyka mogą oznaczać, że ryzyka związane z klimatem nie są w pełni odzwierciedlone w cenach aktywów; to stwarza ryzyko błędnych wycen i nagłych korekt rynkowych, gdy ryzyka stają się bardziej oczywiste, co może mieć negatywne konsekwencje zarówno dla firm, jak i konsumentów.
Według Międzynarodowej Rady Standardów Zrównoważonego Rozwoju ryzyka klimatyczne dzielą się na: 1. poważne zagrożenia – nagłe, wywołane zdarzeniami zakłócenia, takie jak powodzie, pożary, burze i fale upałów i 2. chroniczne ryzyka – stopniowe, długoterminowe zmiany, takie jak podnoszący się poziom mórz, utrzymujące się podnoszenie temperatur i zmieniające się wzorce opadów.
Obydwa wywierają znaczący wpływ na firmy świadczące usługi o charakterze finansowym i konsumentów. Dlatego nadzór finansowy dostrzega w tym interes i chce wiedzieć, jak firmy i rynki dostosowują się do nowej sytuacji wobec: 1. konsumentów – w kwestii dostępności i ich możliwości korzystania z produktów takich jak ubezpieczenia i kredyty; 2. integralności rynku – rynki mogą mieć trudności z dokładnym wycenieniem ryzyka i 3. konkurencji – konkurencja może być zagrożona tam, gdzie dostęp do usług finansowych, takich jak ubezpieczenia majątkowe, jest nierówny.
FCA wobec ubezpieczycieli postuluje, aby ich produkty przedstawiały wartość uczciwą – klienci powinni płacić rozsądną cenę w zamian za otrzymane korzyści. Ryzyka związane z klimatem mogą wpływać na koszt i wartość ubezpieczenia, w związku z tym powinny być poddawane systematycznej ocenie.
Ubezpieczyciele powinni precyzować, co obejmują ich polisy oraz jakie mają wyłączenia odpowiedzialności. Jeśli ubezpieczyciel zdecyduje się nie przedłużyć polisy klienta, powinien rozważyć pomoc w poszukiwaniu rozwiązań alternatywnych.
W miarę jak ryzyka związane z klimatem będą wpływać na sytuację klientów, ubezpieczyciele zostaną zobowiązani do przeglądu swoich produktów, cen i komunikacji z klientami, aby upewnić się, że nadal dostarczają klientom właściwych rozwiązań. I w końcu, gdy ziści się ryzyko, ubezpieczyciele powinni rozpatrywać szkody szybko, sprawiedliwie i transparentnie.
Sławomir Dąblewski
dablewski@gmail.com
