Od 1 stycznia 2024 r. zmieniają się zasady dotyczące opodatkowania dochodów z umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (UFK). Będzie się to wiązało z dodatkowymi obowiązkami podatkowymi po stronie ubezpieczonych.
Do końca 2023 r. zakład ubezpieczeń, wypłacając świadczenie z UFK, ustala, czy powstał dochód, oraz kalkuluje i odprowadza zryczałtowany PIT 19% do urzędu skarbowego (tzw. podatek Belki). Klient otrzymuje więc świadczenia netto (tj. po potrącaniu PIT) i nie ma już dodatkowych obowiązków podatkowych w tym zakresie.
Od 2024 r. zmieni się sposób opodatkowania PIT wypłat z UFK i to klient samodzielnie będzie rozliczał PIT od środków otrzymanych z umowy z UFK, tj. będzie musiał samodzielnie złożyć zeznanie podatkowe i odprowadzić ewentualny podatek do US.
Ważne jest, żeby klienci zakładów ubezpieczeń odpowiednio wcześniej poznali kluczowe kwestie związane z obowiązkiem rozliczenia podatku PIT od otrzymanych wypłat z UFK.
PIT-8C
Jeżeli klient będzie dokonywał wypłat z umowy ubezpieczenia z UFK, otrzyma od ubezpieczyciela informację PIT-8C. W informacji znajdą się kwoty przychodów i kosztów związane ze świadczeniami otrzymanymi z umowy z UFK w danym roku podatkowym.
Informację klient dostanie do końca lutego roku następującego po roku, w którym otrzymał świadczenie z UFK. Przykładowo, jeżeli klient otrzyma wypłatę w maju 2024 r., informację PIT-8C otrzyma w terminie do końca lutego 2025 r. Analogiczną informację PIT-8C otrzyma również urząd skarbowy właściwy dla klienta.
Z perspektywy klienta ważne jest, żeby ubezpieczyciel posiadał aktualne dane do wysyłki informacji PIT-8C, tak aby miał możliwość skutecznie przekazać klientowi informację niezbędną do prawidłowego rozliczenia przez niego podatku.
Warto podkreślić, że klient nie będzie dostawał informacji PIT-8C co roku w okresie trwania polisy, lecz wyłącznie za lata, w których będzie dokonywał wypłat z umowy.
Samodzielne rozliczenie PIT przez klienta
Na podstawie danych otrzymanych od ubezpieczyciela w informacji PIT-8C klient będzie musiał samodzielnie rozliczyć podatek. Rozliczenia dokona poprzez złożenie zeznania PIT-38 oraz zapłatę podatku. Podatnik będzie miał czas na dokonanie tych czynności do końca kwietnia roku następującego po roku, w którym otrzymał wypłatę. Przykładowo, jeżeli klient otrzyma wypłatę w maju 2024 r., informację PIT-8C otrzyma w terminie do końca lutego 2025 r. Z kolei czas na złożenie PIT-38 i rozliczenie podatku będzie miał do 30 kwietnia 2025 r.
Administracja skarbowa w istotny sposób ułatwia proces rozliczenia. W portalu Twój e-PIT klienta będą znajdowały się dane z informacji PIT-8C otrzymanej od zakładu ubezpieczeń. W panelu klienta będą znajdowały się również dane z informacji wystawionych przez inne podmioty, np. dom maklerski, za pośrednictwem którego klient realizował w trakcie roku transakcje na papierach wartościowych.
Na podstawie danych wynikających z informacji PIT-8C otrzymanych przez klienta system automatycznie wygeneruje zeznanie podatkowe PIT-38. Jeżeli klient otrzyma kilka informacji PIT-8C, kwoty z nich wynikające zostaną łącznie wykazane w jednym zeznaniu PIT-38 przygotowanym przez system.
Klient będzie mógł również zmodyfikować zeznanie wygenerowane w systemie Twój e-PIT. Jeżeli będzie np. chciał rozliczyć stratę, będzie musiał samodzielnie wprowadzić wartość strat. Jeżeli natomiast nie będzie wprowadzał zmian, wystarczające będzie zaakceptowanie przygotowanego w systemie zeznania. Dopuszczalne jest również złożenie zeznania w formie papierowej.
Jeżeli z uzupełnionego prawidłowo zeznania będzie wynikało, że klient osiągnął dochód (wykazane w zeznaniu przychody będą wyższe od kosztów), będzie on zobowiązany do zapłacenia podatku od powstałego dochodu według stawki 19%. Podatek będzie trzeba uregulować na indywidualny mikrorachunek podatkowy, który można wygenerować na stronie Ministerstwa Finansów, wpisując PESEL.
Perspektywa klienta – korzyści ze zmiany
Kluczową korzyścią i celem wprowadzenia przepisów jest możliwość kompensowania dochodów i strat z różnych inwestycji kapitałowych. Dotychczasowe przepisy nie dawały takiej możliwości.
Do końca 2023 r. ewentualna strata z umowy z UFK nie może pomniejszyć dochodu z tytułu innych inwestycji kapitałowych. Natomiast od 2024 r., jeżeli klient w trakcie roku poniesie stratę na jednej inwestycji kapitałowej (np. w papiery wartościowe) i jednocześnie osiągnie dochód z umowy z UFK, pomniejszy dochód o stratę i dzięki temu zapłaci niższy podatek.
Dodatkowo, w okresie od otrzymania świadczenia od ubezpieczyciela do dnia zapłaty podatku klient będzie mógł swobodnie korzystać ze środków przeznaczonych na podatek. Dotychczas podatek był pobierany już przy wypłacie, korzyścią jest więc możliwość dłuższego dysponowania i obracania środkami na zapłatę podatku. Jednocześnie klient musi pamiętać o zabezpieczeniu środków na zapłatę podatku do końca kwietnia.
Ze względu na to, że dane do rozliczenia będą dostępne na portalu Twój e-PIT, sam proces rozliczenia podatkowego wypłaty z umowy z UFK według nowych zasad nie powinien być skomplikowany. W szczególności w sytuacji, w której klient nie będzie dokonywał żadnych zmian w zeznaniu, jego zaangażowanie ograniczy się wyłącznie do zaakceptowania przygotowanego przez administrację skarbową dokumentu oraz zapłaty ewentualnego podatku (jeżeli wystąpi).
Jednocześnie, dla osób, które nigdy nie dokonywały rozliczenia z wykorzystaniem zeznania PIT-38, obowiązek dokonania rozliczenia podatkowego może budzić obawy. Takich klientów należy uświadomić, że proces nie jest skomplikowany.
Akcja informacyjna jest istotna
Z uwagi na przełomową zmianę w zasadach opodatkowania umów ubezpieczenia z UFK kluczowe z perspektywy zakładów ubezpieczeń jest przeprowadzenie akcji informacyjnej, mającej na celu zapoznanie klientów z nowymi zasadami opodatkowania świadczeń.
W innym wypadku klient, otrzymując PIT-8C, będzie zaskoczony, co obciąży istotnie obsługę klientów na skutek dużej fali dodatkowych zapytań i reklamacji. Ubezpieczony powinien więc uprzednio otrzymać przystępne informacje o tym, co się zmienia w opodatkowaniu świadczeń z umów z UFK i co dodatkowo będzie musiał zrobić z rozliczeniem podatku.
Duża część klientów zapewne nigdy nie rozliczała się poprzez zeznanie PIT-38 i będzie to dla nich nowość. Odpowiednie informacje muszą również otrzymać pośrednicy, którzy bezpośrednio współpracują z klientami i mogą im przekazać kluczowe informacje o zmianach podatkowych.
Dobra akcja informacyjna leży w interesie ubezpieczycieli, wpłynie bowiem korzystnie na relacje z klientem.
Karolina Mazurkiewicz-Grzybowska
doradca podatkowy, starszy menedżer w ALTO
Jakub Sobieski
aplikant radcowski, starszy konsultant w ALTO
